علیالسویهاند[1]. این است که قرآن اساسا به همه چیز قسم میخورد؛ چون هر چیزی در جای خودش زیبا و نیکوست. بنابراین همانطور که بعضی از مفسرین گفتهاند، این گونه نیست که چون خدا در اینجا به انجیر و زیتون قسم خورده است، ایندو نسبت به همه میوهها مزیت خاصی داشته باشند. البته گفتیم که ممکن است همین طور باشد کما اینکه برای این دو میوه خیلی خواص عجیبی ذکر کردهاند، ولی ما قسم خوردن قرآن به ایندو را دلیل بر این مطلب نمیگیریم.
تساوی خلقت از نظر خدا، غیر از تساوی مخلوقات از نظر کمالات است
به این نکته هم توجه داشته باشید: این که خلقت از نظر خدا علیالسویه است، غیر از این است که مخلوقات از نظر کمالات علیالسویه باشند. ما میگوییم برای خداوند خلق همه موجودات متساوی است؛ یعنی این گونه نیست که برای خداوند خلقت یک موجود نیروی بیشتری از خلقت دیگری لازم داشته باشد، یا خلقت یکی آسانتر از دیگری باشد. این به این معنا نیست که مخلوقات خداوند همه علیالسویه و جماد و نبات و حیوان و انسان همه در یک مرتبهاند. خلق، علیالسویه است نه مخلوقات. از نظر خلق کردن، برای خداوند خلق جمیع آسمانها و زمینها
[1]. مثل معروفی است؛ میگويند پسر جوان سادهای بود كه تازه نامزد كرده بود و میخواست به خانه نامزدشبرود. مادرش به او گفت: آنجا كه میروی مواظب حرفهايت باش و مسائل كوچك را مطرح نكن و حرفهایبزرگ بزن. مقصود مادر اين بود كه حرفهايی در سطح عالی بزن. اين بيچاره نفهميد حرف بزرگ يعنی چه؛ وقتیآنجا رفت بیمناسبت میگفت: چنار، منار، كوه، دريا... !
و جمیع ماکان و مایکون، با خلق یک پر کاه علیالسویه است. و صلّی الله علی محمد و آله الطاهرین.
باسمک العظیم الاعظم الاعزّ الاجلّ الاکرم یا الله...
پروردگارا دلهای ما به نور ایمان منوّر بگردان، نیتهای ما را خالص بفرما، ما را قدردان نعمتهای خودت قرار بده، به ما توفیق اینکه به انسانیت خودمان آنچنان که تو میخواهی عمل کنیم عنایت بفرما.
پروردگارا اموات ما مشمول عنایت و مغفرت خودت قرار بده.