فصل شانزدهم: طهارت و نجاست
این صفحه در کتاب اصلی بدون متن است / هذه الصفحة فارغة في النسخة المطبوعة
در بهداشت و درمان در موارد بسيارى، پزشك، پرستار و ديگر نيروهاى پزشكى و همچنين بيماران، با مواردى سر و كار دارند كه يا از نجاسات است يا شبهه نجس بودن آن وجود دارد و بىتوجهى به اين مسأله پيامدهاى ناگوارى در زندگى انسان بر جاى مىگذارد؛ از سوى ديگر حساسيت زياد نسبت به آنها ممكن است موجب پيدايش وسواس شود كه خود مرضى خطرناك است. امّا رعايت احكام شرعى تنها راهى است كه انسان را از گرفتار شدن به هر دو نوع پيامد حفظ مىكند، ولى چون عمل به احكام شرعى نيازمند شناخت آنهاست، در اين فصل احكام مربوط به طهارت و نجاست را كه مورد نياز پزشكان، نيروهاى پزشكى و بيماران است، ذكر مىكنيم.
الكل
504- الكل اگر از مايع مستكننده به دست آمده باشد، نجس است.
505- الكل طبّى و صنعتى كه براى مصارف پزشكى و رنگكارى و ... به
كار مىرود، در صورتى كه انسان نداند از مايع مستكننده درست شده، پاك است.
مواد ضدّ عفونى
506- موادّى كه جهت ضد عفونى در تزريقات، پانسمان و ... به كار مىرود، اگر از مايع مستكننده و يا اشياى نجس تهيه نشده باشد پاك است.
داروها
507- داروهايى كه از مواد نجس تهيه مىشود، نجس است.
508- داروهايى كه از خارج وارد مىشود، اگر انسان يقين به نجاست آنها نداشته باشد، پاك هستند.
خون
509- خون انسان و هر حيوانى كه خون جهنده داشته باشد- حيوانى كه اگر سرخرگ او را ببُرند خون جَستن مىكند- نجس است.
510- خونى كه به وسيله دارو يا مواد شيميايى، رنگ آن تغيير كند، نجس است.
511- خون سفيد در صورتى كه علم به خون بودن آن حاصل شود، نجس است.
512- بخارى كه از خون و نجاسات ديگر متصاعد مىشود، نجس
نيست.
فرآوردههاى خونى
513- فرآوردههاى خونى مانند سرم و پلاكت و پلاسما و غيره نجس است، مگر اين كه به واسطه استحاله شدن به آن خون نگويند كه در آن صورت نيز اگر در همان ظرفى كه خون ريخته شده به دست آيد، به واسطه تماس با ظرف نجس، نجس مىشود.
منى
514- منى انسان- چه مرد باشد و چه زن- و نيز منى هر حيوانى كه خون جهنده دارد، نجس است.
ادرار و مدفوع
515- ادرار و مدفوع انسان و هر حيوانى كه حرام گوشت باشد و خون جهنده داشته باشد، نجس است ولى بخارى كه از آنها متصاعد مىشود، نجس نيست.
نخ بخيه
516- نخ بخيهاى كه از اجزاى حيوانات حرام گوشت به دست آمده است، اگر جزو بدن گردد يا از بين برود، براى شخصى كه با آن بخيه شده است، اشكالى ندارد.
ابزار و آلات اتاق عمل
517- ابزار و آلات جراحى اگر داخل بدن شوند و بدون نجاست بيرون آيند، پاك هستند، ولى اگر همراه با نجاست بيرون آيند، نجس هستند و با عمل استريل نيز پاك نمىشوند، بلكه بايد با آب تطهير گردند.
وسايل آزمايشگاه
518- وسايل آزمايشگاه، بدن، لباس و غيره كه در اثر تماس با نجاساتى مانند خون، مدفوع، ادرار و منى نجس مىشوند، با انجام عمل استريل و ضد عفونى نيز پاك نمىگردند.
519- ظرفى كه آب قليل دارد اگر به واسطه خون، ادرار و ... نجس بوده يا نجس شود، بخارى كه بر اثر جوش آمدن از آن آب متصاعد مىشود، پاك است.
ميّت
520- بدن انسان مرده، قبل از اين كه او را غسل دهند، نجس است و بعد از غسل دادن پاك مىشود.
521- اگر چيزى كه رطوبت دارد، با بدن ميّت تماس پيدا كند- در صورتى كه بدن سرد شده و غسلهاى ميّت تمام نشده- لازم است تطهير شود.
522- اگر بدن انسان با بدن ميّت- در صورتى كه سرد شده و غسلهاى
آن تمام نشده باشد- تماس پيدا كند، لازم است غسل مسّ ميّت انجام دهد.
523- اگر قبل از آن كه ميّت را غسل دهند، قسمتى از بدنش كه داراى استخوان نيست جدا شود، غسل قطعه جدا شده واجب نيست، بلكه بايد آن را در پارچهاى پيچيده و دفن كنند.
مردار
524- مردار حيوانى كه خون جهنده دارد، نجس است، چه خودش مرده باشد يا به غير دستورى كه در شرع معيّن شده آن را كشته باشند.
قطعه جدا شده از بدن
525- اگر از بدن انسان يا حيوانى كه خون جهنده دارد، در حالى كه زنده است، گوشت يا جزء ديگرى را كه داراى روح است، جدا كنند، نجس است.
526- اجزاى ريزى كه از بدن انسان جدا مىشود، مانند زگيل و جوشها و دانههاى ريزى كه روى پوست بدن مىزند و همچنين پوستهاى مختصر لب و جاهاى ديگر بدن كه موقع افتادن آن رسيده، اگر چه آنها را بكَنند، پاك است ولى بنا بر احتياط مستحب بايد از پوستى كه موقع افتادن آن نرسيده و آن را كَندهاند، اجتناب شود.
527- عضوى كه به طور كامل قطع و جدا نشده باشد، تا زمانى كه به بدن متصل است طاهر و پاك است، گرچه با پوست نازكى به بدن متصل باشد.
اعضاى پيوندى
528- عضوى كه از بدن ميّت قبل از غسل دادن جدا شود يا از بدن انسان زنده، يا از بدن كافر و يا حيوان جدا شود، نجس است ولى در صورتى كه به واسطه پيوند زدن، عضو بدن فردِ گيرنده شود، پاك مىگردد.
موى پيوندى
529- موى مصنوعى كه جهت ترميم استفاده مىشود، چنانچه از خارج وارد شود و جنس آن مشكوك باشد،- يعنى ندانيم كه از سگ و خوك است يا نه- محكوم به طهارت است.
دهان و دندان
530- اگر هنگام جرمگيرى دندان يا پر كردن و كشيدن آن و يا هنگام جراحى لثه و امثال آن، دهان انسان خونى شود، بنا بر احتياط مستحب بايد دهان را آب كشيد.
531- دندان جدا شده از انسان زنده، اگر گوشت و خون همراه آن نباشد، پاك است و مسّ آن نيز سبب غسل نمىشود.
532- اگر سازنده دندان مصنوعى، غير مسلمان باشد، اشكال ندارد ولى ظاهر آن را بايد تطهير كرد، و اگر باطن آن نجس باشد، نماز را باطل نمىكند.