جستجو کنید
برای شروع جستجو، متن خود را وارد کنید.

کتاب

احادیث و قصص مثنوی

فروزانفر، بدیع الزمان

جلد یک احادیث و قصص مثنوی
مشاهده جلد 1 755 صفحه
فهرست تمام جلدهای کتاب
آن كه را بريان جگر شد درد هست
1 غرق آب و نعره هل من مزيد
1 از ازل آزاده و حر بوده‌ايم
2 عشق شه‌زاده به شه‌بانو
2 ترك استثناء نبينى از اولياء
5 ما خطا كرديم يا رب درگذر
6 اى عجب درمان فزايد درد
6 هان تو را باشد كرامتها حجاب
7 بى خشوع دل دعا كى دعاست
7 هست فقدان ادب شر آفرين
8 ابر بر نايد پى منع زكات
8 تيره گردد ماه و از گناه
9 صبر باشد هر گشايش را فرج
10 آفتاب آمد دليل آفتاب
10 هم ثناى تو سزد يا رب ز تو
11 وقت را درياب سيف قاطع است
12 صوفى ابن الوقت باشد اى رفيق
12 در دل احرار مدفون است راز
13 شرط درمان هست پرسش از مريض
13 ز آرزوها آدمى گردد هلاك
14 راز پوشنده مرادش حاصل است
14 گاه به رغم سعى حاصل تدبير ضرر است
15 عشق رنگ آميزكى
16 در خيالش شاد و غافل از قضا
16 دشمن طاووس آمد، پر او
17 كم كسى زابدال حق آگاه شد
17 بوزينه و تقليد استاد
18 شاهى در جهودان
19 حذر از ابليس
19 خودبين همچون احول
20 هنر پوشيده شد
21 دل به دل راه دارد
21 آگهى از شر
22 اخوت مرگ و خواب
22 ليلى ومجنون
23 دل به سايه خوش نمودن ابلهى است
24 سايه يزدان بود بنده خدا
25 دامن آخر الزمان
25 حسد شيطان
26 خم عيسى
26 تلون موجب رضايت نيست
27 هست دلهاى شكسته
28 حق شناس است آن كه شد عترت شناس
28 خلق را جبارى رحمت است
29 اوصاف رسول در تورات
30 بوى گل را از كه يابيم
30 اصحاب اخدود
31 سنت بد موجب خشم است
32 انوار حق
33 هست مقهور خدا دلهاى ما
33 رابطه جزءها و كل
34 دهان كژ كردن
34 رحم خواهى بر ضعيفان
35 هود گرد مؤمنان خطى كشيد
36 قصه شيبان
37 مرگ مومن مثل
37 تسبيح ملك
38 قصه خرگوش و شير و چاه آب
40 نفس بدترين دشمن
41 مومن و برحذر از سوراخ مار
42 گه قدر تغيير يابد
42 مرده بايد بود پيش حكم حق
43 «با توكل زانوى اشتر ببند»
43 «رمز الكاسب حبيب الله شنو»
44 ريشه كسب است از ضعف يقين
44 شد عيال الله كل آدمى
45 كاهش نعمت ز كم شكرى بود
45 قابض الارواح و اعجابش شنو/ بهر جان دادن شتابد آدمى
46 حاجت ما گه فتد بر قتلگاه!
47 بهر مؤمن اين جهان زندان بود
48 فربه را زندان جان محكم‌تر است!
48 از سليمان انتخاب فقر بين
49 اى خوش آن مالى كه صرف دين شود
49 جنيان تبعيد و متوارى شدند
50 «مشورت ادراك و هشيارى دهد»
50 «گفت هر رازى نشايد باز گفت»
51 مستشاران را«امين» دانسته‌اند
51 از ذهب، مذهب، ذهابت دم مزن
52 فاش گردد راز بين دو نفر
52 پاسخ سر بسته دادى گه رسول
53 «گر يكى گامى نهم سوزد مرا»
53 از تمارض آدمى گردد مريض
54 بهر معراج رسول6 آمد براق
54 چون مگس، پنداشت خود را هست كس
55 اهل تفسير به آرا دوزخى است
55 پشه‌اى نمرود را در هم شكست
56 «مصطفى فرمود دنيا ساعتى است»
56 گر خدا خواهد بگيرد عقلها
57 تيز بين هدهد نبيند دام را!
58 «چون قضا آيد شود دانش به خواب»
61 «چاه مظلم گشت ظلم ظالمان»
61 زيركى مؤمن از نور خداست
62 هر كه چاهى كند در آن اوفتاد
62 هان جهاد نفس غزو اكبر است
63 هست دوزخ نعره زن: هل من مزيد؟
64 گفت احمد6 اين جهاد اكبر است
65 دفع كبر از دل نه كار هر كس است
66 «شير آن است آن كه خود را بشكند»
66 داستان پيك رومى و عمر
67 «لاجرم جوينده يابنده بود»
70 كوخ باشد كاخ اسلام نخست
70 بر لباسش وصله‌ها مى‌زد
71 «زير سايه خفته بين سايه خدا»
71 چون ز حق ترسى ز تو ترسند خلق
72 «گفت پيغمبر سلام آنگه كلام»
72 «آن كه خوفش نيست چون گويى مترس»
73 داد الفت حق ميان جسم و جان
73 قارى قرآن كليم من بود./ هست قارى با نبوت مندرج
74 گفت احمد6 قلب را گوش است و چشم
74 آدمى را آفتى چون شهرت است
75 «بود بازرگان و او را طوطيى»/ با سليمان گفت مرغك راز خويش/ بشنو از عطار اينك قصه را
75 چون تو را مالى رسد بر گير از آن
77 «يا ربى زو، شصت لبيك از خدا»
77 آدمى را لالى از كرى بود
78 «مدتى مى‌بايدش(مريد) لب دوختن»
78 گفته چون تيرى است جسته از كمان
79 اشك شويد هر عتاب و هر گناه
79 حق بود مقتول خود را خون بها
80 اى زبان، خوب و بد اعضا تويى
80 هست نيتها اساس حشر و نشر
81 «اى حيات عاشقان در مردگى»
81 حق غيور است و غيوران را محب
82 «وقت» باشد جلوه‌اى از غيرتش
83 خنده آيد خالق ما را ز ما
83 در پناه كوه، الياس آرميد
84 بر گياهان چنگ اندازد غريق
84 مادح خود را خفيف و خوار ساز/«مدح» باشد در حقيقت همچو«قتل»
85 بو سعيد و قصه طنبور زن
86 صور اسرافيل احياگر شود
88 هر كه وقف حق شود حق يار اوست
89 حق براى صالحان چشم است و گوش
89 «گفت طوبى من رآنى، مصطفى»
90 «گفت پيغمبر كه اصحابى نجوم»
90 هان! نسيم رحمت حق مى‌وزد
91 شاخ طوبى رويد از بيت على(ع)
92 اى حميرا بهر من كن گفت و گو
92 نيست ماده نيست نر روح بشر/ ننگرد حق صورت اشخاص را
93 «مصطفى گويان ارحنا يا بلال»
93 شد نماز صبح، احمد6 را قضا
94 گفت احمد6 من ز يوسف املحم
95 استحاله پاك گرداند نجس
95 آن ستون نالان شد از هجر رسول
96 «غيب را ابرى و آبى ديگر است»
96 سنگ در دست نبى6 تسبيح گفت
98 «پنج نوبت مى‌زنند از بهر دين»
98 دو فرشته هر سحر پندت دهند
99 كينه جو مى‌نوشد از مقتول خون
99 قصه مأمون و اعرابى و آب
100 يك جوال از گندم و ديگر ز سنگ!
103 سامرى منفور خاص و عام شد
103 نيست گنجى چون قناعت با دوام
104 گفت احمد6 فقر باشد فخر من
104 كى غناى قلب از ثروت بود
105 مال باشد صاحبش را عيب پوش
105 افتخار مصطفى6 بر فقر بود
106 چهره احمد6 گواه صدق اوست/ قصه سقراط و آن گستاخ زن
106 خواست احمد6 از حميرا گفت و گو
107 بهترين است آن كه زن را نيك داشت/ زن شود گستاخ بر مرد كريم/ قصه احنف شنو از قصر شام
108 داستان نعل وارونه شنو
109 «چون قضا آيد فرو پوشد بصر»
109 ناقه صالح ز حق اعجاز بود
110 ناقه را كشتند و واجب شد عذاب
110 سنگ گردد لعل ليكن ز آفتاب
111 زيرك از چهره شناسد اين و آن
111 حب اشيا كور و كر سازد تو را
112 هست سركه خوب و نيكو نان خورش
112 مى‌نگنجد حق مگر در قلب پاك
113 «او ز يك تصديق صديقى شده»
114 «مهر من بر خشم پيشى گرفته است»
114 بشنو از مجنون و بيمارى يار
115 ديدن مؤمن بود از نور حق
116 هان! بپوشانيد چشمان از حرام
116 يافت موسى آتشى اما ز وحى!
117 خاك خواهى رو سوى توده‌ى كلان!
117 مردمان هستند بر دين ملوك
118 با زلال نهر جوها شد زلال
118 داستان نحوى از قول عبيد/ قصه‌اى ديگر ز نحويون شنو
119 آفريدم خلق را بهر شناخت
120 چون كه كوبى در، به رويت وا شود
121 بر مسلمان هست گل خوردن حرام
122 نقص انسان است: سيرى يا كه جوع
122 تا سگت باشد گرسنه رام توست
123 بهترين داروست پرهيز از خوراك
123 نيست يكسان مشورت با ديگران
124 پس قيامت روز عرض اكبر است/ مرتضى فرمود من فايز شدم
124 «تو تقرب جو به عقل و سر خويش»
125 هست دور از رحمت حق خال كوب
126 شير و تقسيم غنايم را شنو
126 در جماعت هست رحمتهاى حق
128 آن كه گويد«من» ز محرومان شود
128 هست هر لحظه خدا را سه سپاه
130 انبيا فرزند نور واحدند
131 گفت احمد6 امتم مرحومه است
131 هديه آيينه را بينى مدام!
132 گشت مرتد كاتبى عصر رسول
132 حق كند عفو و محب عفو، اوست
134 زشت رويى كه شكست آيينه را
134 ديدن اخوان، نبى6 را آرزوست
135 گفت احمد6 رو اعاده كن نماز
135 نقش روم و صيقل چين را ببين
136 مصطفى6 از حارثه تجليل كرد
139 رد تهمت كرد لقمان حكيم
140 بطن ما در منشأ سعد و شقا
140 پر اثر باشد دعاى در خفا
141 شد قوى‌تر آدمى از كاينات
141 آتشى كه سرد گردد با زكات
142 «از على آموز اخلاص عمل»/ قصه‌هايى ديگر از اخلاص بين
143 مصطفى6 را حق دهد آب و غذا
144 هست باب علم پيغمبر6 على(ع)
145 گه شود مبعوث، يك تن امتى
145 آن كه شد لله، ايمانش فزود
146 قدر فهم هر كسى بودش6 سخن
146 من چگونه قاتل خود را كشم؟!
147 مهربانى خدا بر خشم او سبقت گرفته است
147 بهر دنيا نيست پيكار على(ع)
149 هر آنچه بايد محقق گردد، محقق مى شود
149 جاى گنج، احمد6 فقيرى را گزيد
150 مصطفى6 را با خدا ميقاتهاست
152 آرزوى مرگ كى دارد يهود
152 هست ملعون هادم بنيان حق
153 گر چه تنهايى حذر كن از بدان
155 هست مؤمن بهر مؤمن آينه
155 خواب عالم ذكر و بيدارى بود
156 حق جميلش دان و مشتاق جمال
156 يار بهر يار چون آيينه است
157 رؤيت ماه و خليفه‌ى مسلمين
157 «بس دعاها كان زيان است و هلاك
158 اسم اعظم اهل را بايد نه غير
158 اهل ايمان مانند نفس واحده هستند
159 در دل مؤمن شود حكمت مقيم
160 هر كه نور حق بر او تابيد، رست
160 قصه باز سپيد و پير زن
161 هست برتر مصطفى و امتش
162 قصه‌ها بشنو ز شيخ و وام او
163 گنج پنهان بود حق، او را شناس
163 صدق ابراهيم و فرزندش شنو
164 هر سحر باشد نداى دو ملك
164 قصه آن كر كه آمد ز آسيا
165 گر حبيبم نيست چشم از بهر چيست؟
166 «آنچنان بنما به ما آن را كه هست»
167 دشمن سر سخت انسان نفس اوست
168 قصه شيرى كه مركب شد به شب!
168 «چون قضا آيد چه سود است احتياط»
170 شد خر مهمان طعام ميهمان!
170 فقر باشد موجب كفر و گناه
171 آنچه گيرد دست بايد پس دهد
171 انتظار خير از مفلس خطاست
172 قصه بو بكر و انفاقش شنو
172 هست ايذا هر كجا مؤمن رود
173 چون نباشد صبر از ايمان مگو
174 «از پى هر درد درمان آفريد»
175 رفتن جان را ببيند محتضر
176 از«اگر كردن» حذر بايد نمود
177 مركب او6 زين و پالانى نداشت
177 بهترين اعطاى حق خلق نكوست
178 نور حق را پرده‌ها در پرده‌هاست
179 «آدمى مخفى است در زير زبان»
180 با يقين بخشش افزون مى شود
180 جز خدا كس ز اوليا آگاه نيست
181 نقض كننده تصميمهاى ما خداست
181 «اين سخا شاخى است از سرو بهشت»
182 نور مؤمن آتش جهنم را خاموش مى كند
182 مخلصان باشند دايم در خطر
183 گشت محروم آن كه را شرم و حياست
183 كرد شبلى دوستان را امتحان
184 عبد عبد عارفان را قصه‌هاست
185 «دوست همچون زر، بلا چون آتش است»
185 هست اهل صدق آگاه از قلوب
187 قصها بشنو ز شاكر نعمتان/ تلخى ميوه ز شيرينى نكاست
188 هست ملعون آن كه نفزايد به عقل/ ناقص الاعضا بيابد لطف حق
189 پاى اين شمس و قمر پى مى‌شود
190 مؤمن با نور رب خويش مى بيند
190 قصه خشكيدن چاه است و چشم!
191 با دعا شد سنگزاران سبزه‌زار/ دامن كوهى كه پر شد از درخت
193 اهل ايمان تشنگان حكمت‌اند
194 «عاقبت جوينده يابنده بود»
195 ساده لوحان و دعاهاشان شنو
195 بين خدا را در عيادت از مريض
198 هست مبغوض خدا حكم طلاق
198 «من نكردم امر تا سودى كنم»
199 «ما زبان را ننگريم و دل را»
200 قصه‌ها بشنو ز مار و آدمى
200 براى بهشت رنجها را بايد تحمل كرد
203 «سوخته‌ى آتش قرين كوثر است»
204 لطف احمد6 در حق امت ببين
204 گريه‌اش6 بيش است چون داناترست
205 «دشمن دانا به از نادان دوست»
205 خرس نادان دوستى‌اش دشمنى است
206 «هان و هان بگريز از اين آتشكده»/ بنگرد مؤمن به نور رب خويش
209 از دو كورى داشت ناله مرد كور
209 در اصالت مردمان چون معدن‌اند
210 عده‌اى گشتند گوساله پرست!
210 در دعا خير دو عالم را بخواه
211 شادمان گردند مجنونان ز هم!
211 نزد بيماران روى يابى مرا
212 داستان باغبان و آن سه دزد/ قصه گاوان و شير چاره‌گر(
213 كن طواف شيخ و ديگر حج مرو!
215 «چون مرا ديدى خدا را ديده‌اى»
216 سر هم باشند رب و آدمى
216 قصه همسر گزينان را شنو
217 قصه مى خوارگان و حرفشان
219 گم شده مؤمن همانا حكمت است
219 پاره پيهى اى عجب بيند جهان!
220 گشت دوزخ سرد بهر مؤمنان
221 هست شيطان مانع رشد و كمال/ گاه شيطان نادم از مكر خود است!
221 باش در تعجيل از بهر نماز
223 هم هدايت هم ضلالت از خداست
223 مرد زشت و آينه را قصه‌هاست
224 دنبه در صحرا فريب است و تله
225 ميوه صدق است اطمينان دل
226 دوستى اشيا آدمى را كور و كر مى كند
226 «طاعت عامه گناه خاصگان»
227 بين دو عالم يكى جاهل نگر!
227 گر منافق ساخت مسجد توطئه است
228 كن حذر از سبزه و گل در دمن
229 آتش و پروانه تمثيل نبى6 است/ عاقلان از بهر جاهل غم خورند
229 هر كه مؤمن شد كياست زان اوست
230 «حكمت قرآن چو ضاله مؤمن است»
230 عارف حق شد زبانش نارسا
231 چار هندو در يكى مسجد شدند/ آن سه تن نسناس را هم قصه‌اى است
231 عبرت از غير است كار هر سعيد
232 روز قيامت آخرين امت نخستين مى‌شود
232 هست گورستان مگر خانه فقير!
233 قصه روباه و طبل پر صدا
233 داستان پهلوان بى هنر
234 لنگه‌اى از گندم و ديگر ز خاك!
234 بهر ادهم سوزن زر آورند!
235 قرة العين پيامبر شد نماز
236 برطرف سازد نجس را قلتين
236 بدترين كيفر همان ترك دعاست/ داستان عالم عاصى شنو
237 «كى خورد بنده خدا الا حلال»
237 اشترى شد رام يك موش ضعيف
238 بشنو اين شش امتياز مصطفى6
238 مالك دينار و لطف ماهيان
239 هست امر معتدل خير الامور
240 قلب او6 بيدار باشد وقت خواب
240 داستان احول و ديدار ماه
241 ضاله مؤمن هميشه حكمت است
241 كينه‌هاى اوس و خزرج محو شد
242 عهد نو شروان و داروى حيات
242 دايگى ماكيان و تخم بط!
243 تكيه بر«سه» سنت پيغمبر است
245 قصه فرزند فيل و انتقام
246 حرمت اموال چون خونها بدان
249 «گفت اطفال من‌اند اين اوليا»
249 نزد حق«سين» بلالش«شين» بود/ بنگر اين«الهمد» و آن«الحمد» را
250 «آن كه يابد بوى حق را از يمن»
250 هان دعا كن از دهان غير خود!
251 پوست را هم بفكنى نشناسمت!
252 از كسى كه نيكى‌اش كردى بترس!
253 سوء ظن محتاط و زيرك سازدت
253 قصه اهل سبا و كفرشان
254 گر تو من باشى بگو من كيستم؟!
254 «چون قضا آيد شود تنگ اين جهان»
255 بخل فرزندان بلاى باغ شد
256 در چه افتد آن كه چاهى مى‌كند
256 «گور عقل آمد، وطن در روستا»
257 ساكن متروكه‌ها چون مرده‌هاست
258 در سفرها صحت است و منفعت
258 با سگ ليلى سخنها داشت قيس
259 آزمايندت چو كوزه از صدا
260 زاد موسى نقش دشمن شد بر آب
261 دور شو از وسوسه هاروتيان
261 وحشت فرعون افزون از عصا
263 آخرين امت نخستين مى‌شود
264 هنگام خواب قلب او6 بيدار مى باشد
264 فيل و كوران را فراوان قصه‌هاست
265 بهر خالق شد«اعاده» سهل‌تر
267 گشت كنعان دشمن نوح و نجات/ عضو فاسد قطع گردد از بدن
267 خود گنه باشد رضايت از گناه
269 ده رضا اندر قضاى كردگار
269 قصه سلمانى و موى سپيد
270 قارى قرآن جليل امت است
270 جاى شكوه نيست هنگام وصال
271 عاقبت قاتل سزاى خويش ديد
272 سالم از تلقين به بيمارى فتد
273 «در زبان پنهان بود حسن رجال»
274 هر كسى از عقل سهمى برده است
274 قصه بو الخير اقطع خواندنى است
275 تمارض آدمى را بيمار مى گرداند
275 كارها بر صاحبش آسان شود
279 دل بود لرزان چو پرى در فضا
279 دل همى‌جوشد درون ديگ تن!
280 بايزيد و قصه تحريم آب
281 اين جهان رؤيا و خوابى بيش نيست
281 نيست لغزش گر جلو را بنگرى
282 خواب صد سال عزير و مركبش
283 خنده بر مرگ پسر بين زين پدر!
283 پير هر قومى به مانند نبى است
284 هست پيغمبر شفيع عاصيان
285 صالحان امتم خود شافع‌اند
285 حكمت خاموشى از لقمان شنو
286 قصه بيناى نابينا ببين
286 بطن در بطن است قرآن كريم
287 از دقوقى شرح مبسوطى بخوان
288 عضو مقطوع بدن را مرده دان
291 بهر امت هست پيغمبر پدر
291 در«تحيات» است مدح انبيا
292 حق شناسد اولياى خاص خود
292 عمر خود را در چه پايان برده‌اى؟
293 سجده كردن را بياموز از رسول6
293 عاقل و جاهل كجا يكسان بود؟
294 نور چشم مصطفى باشد نماز
295 «حزم چه بود بد گمانى در جهان»
295 فاجران افشاگر جرم خودند
296 «كژ نهم تا راست گردد اين جهان»
296 «نفس تو هر دم برآرد صد شرار»/ با وضو كن آتش خشمت خموش
297 ريگها شد آرد از بهر خليل/ بهر موسى پشم بز گردد حرير
297 «مرغ با بيلى عدو را بشكند»
299 «دم گاو كشته بر مقتول زن»
299 شد خدا بهر رسولش ميزبان
300 احمقان را نيست داروى علاج
300 دنيا چيزى بيش از يك رؤيا و خواب نيست
301 «اصلشان بد بود آن اهل سبا»
301 شاه پيلان و رسول ماه بين
302 از بدى حوادث بايد به خدا پناه برد
303 «نوح اندر باديه كشتى بساخت»
304 «ديده و دل هست بين اصبعين»
304 «چشمتان را وا گشايد مرگ، نيك»
305 «ساخت موسى قدس در باب صغير»
305 بى‌طهارت كى نمازت شد نماز
306 قصه خواجه شنو با آن غلام
306 تاجر ترسو منافع كم برد
307 اتقيا باشند پنهان از نظر
307 سوى حق رو تا شتابد سوى تو
308 قصه قحطى آب و پير زن
309 مرغكى كفش پيامبر را ربود
311 نام كودك را نبى6 تغيير داد
311 عجز در عصيان تو را پاكى دهد
312 «گرم‌تر گردد همى از منع، مرد»
312 گفت احمد6 فقر من فخر من است/ اغنيا لغزند بيش از ديگران
313 آفرين بايد نه نفرين بر خروس!
313 «عاقل اول بيند آخر را به دل»
314 صالحان را هست نعمتهاى خاص
314 آدمى را سجده‌ها جنت شود
315 نور مؤمن مى‌كند خاموش نار
315 قصه مغبون و امداد از نبى6
316 وسوسه با وحى يكسان كى بود
316 «هست تعجيلت ز شيطان لعين»
317 زادن دوم كمال آدمى است
318 مرگ شد بهر بلال عين طرب
318 اوليا را جز خدا نشناخت كس
319 قصه صدر جهان بين و پسر
319 «رب سلم» هست ذكر مسلمين
321 «ديد مريم صورتى بس جان فزا»
322 شادى از شش باشد و غم از جگر
322 بعد از هر سختى آسانى به دنبالش مى باشد
323 اهل ايمان اهل ميهن دوستى است
323 هر كجا يار است آنجا شهر ماست
324 بود رى را ميهمان كش مسجدى!
324 كافران دنياى دون را عاشق‌اند
326 دين همان اخلاص ورزيدن بود
326 يار مشرك بود شيطان در غزا
327 از شجاعت دم مزن قبل از نبرد
327 بدترين دشمن درون آدمى است
328 سحر باشد در بيان آدمى
328 اشتر نقاره را طبلك چه باك!
329 خلق چوپان‌اند بهر هم دگر
332 چون يقين آيد عطا افزون شود
332 بانگ شيطان گله‌بان اشقياست
333 «عطوفت حضرت حق بر قهر او سابق شده است»
333 هر كه شد از نفس مستغنى، غنى است
334 هر كه خوفش بيش امنش بيشتر
334 با غل و زنجير در جنت شدن!
335 ناقص تصميمهاى ما خداست
335 مؤمن از دشمن نگه دارد حريم
336 فقر باشد افتخار آن نبى6
336 عين بيدارى بود خواب رسول
337 دستتان گيرد پيامبر از سقوط
337 جنت و اجبار! اين باشد شگفت
338 از ضعيفان‌اند جنت رفتگان
338 آن كه وقف شود حق با وى است
339 مرگ انسانها بود نقل مكان
339 «از سليمان گشت پشه داد خواه»
340 عرش مى‌لرزد چو گريد يك يتيم
340 قول هر دو خصم را بايد شنيد
341 بندگانى بين كه رشك انبياست
341 غير هفتاد و دو ملت دينشان
342 چون درى كوبى برون آيد سرى
342 چون كه وقف حق شوى حق يار توست
343 حق تو را باشد چو باشى بهر حق
343 حق براى صالحان چشم است و گوش
344 انبيا را بيشتر باشد بلا
344 ابتلاى حق كند تطهيرتان
345 چون غضب كردى غضب بينى ز حق
346 رفتن كناس در بازار عطر
347 نزد حق از بره كمتر نيستيم
347 هر كه نور حق بر او تابيد رست
348 چون قضا آيد فرو بندد بصر
348 صدق گفتار است در چهر نبى6
349 «امتحان خود را كن آنگه غير را»
349 مسجد الاقصى و داود نبى(ع)
350 «قصه عثمان كه بر منبر برفت»
351 مؤمنان باشند نفس واحده
351 بس مسافتهاست در ارض و سما
352 انبيا تحت لواى احمدند6
353 چون سفينه‌ى نوح باشد عترتم
354 خلقت خاتم6 نخستين خلقت است
354 قصه بلقيس و ارسال تحف
355 يافت احمد6 بوى رحمان از يمن
355 بين كرامتهاى شيخ مغربى
356 گفت پيغمبر ز غيبم هديه‌هاست
356 قصه گل خوار با شكر فروش
357 تير شيطان ديدن نامحرم است
358 هست دنيا كشت‌زار آخرت
358 «ملك بر هم زن تو ادهم‌وار زود»
359 اهل عصيان اين جهان آباد كرد!
359 «قصه راز حليمه گويمت»
360 قصه ناى و بذله گويى‌اش
360 مصطفى6 را خلقت از نور خداست
363 احمد6 از اسلاف پاكان بوده است
363 شد هراسان سايل كورى ز سگ
364 بر حريصان نيست فرخنده جهان
364 ناريان و نوريان از هم جداست
365 «خلق ما بر صورت خود كرد حق»
365 حمد مخصوص خداوند است و بس
366 قصه ديو و سليمانى او!
367 مسجد اقصى و تخريبش شنو
367 گور كندن از كلاغ آغاز شد
368 چون قضا آمد خرد زايل شود
368 اى خدا بنما به ما عيب گناه
369 «اى خنك آن را كه پيش از مرگ مرد»
369 اكثر اهل بهشت اين گونه‌اند
370 هست مأجور آن كه گيرد دست كور
370 لطف حق بينى چو گيرى دست كور
371 عصر احمد6 با قيامت شد قرين
371 هست خاموشى جواب احمقان
372 «خلق عالم را سه گونه آفريد»
372 ناقه و مجنون خلاف هم روند!
373 جذبه‌اى كار عبادتها كند
374 اين چنين دنيا فريبد آدمى
374 «از جهان دو بانگ مى‌آيد به ضد»
375 آخرت نسبت به دنيا چون هووست!/ اين جهان و آن جهان ضد هم اند
376 «مرگ تن هديه است بر اصحاب راز»
376 «بو مسيلم گفت خود من احمدم!»
377 گاه بر لب مدح و در دل كينه‌هاست!
377 داستان بايزيد و بو الحسن
378 «از يمن مى‌آيدم بوى خدا»
378 دل بود منزلگه پروردگار
379 قصه جبريل و معراج نبى6
379 هر كه مخلص شد طبيعت رام اوست/ از سليمان بشنو و انگشترش
380 «هر كه او عاقل بود او جان ماست»
381 «خود عدوت اوست قندش مى‌دهى!»
381 از لياقت شد اسامه حكمران
382 عقلها مطبوع يا مسموع دان
382 «لاجرم اغلب بلا بر انبياست»
383 «خود ملايك نيز ناهمتا بدند»
384 «پير بايد پير بايد پيشوا»
384 «دل ببينيم و به ظاهر ننگريم»
385 «كه خبر هرزه بود پيش نظر»
385 آدمى را حكم بر ظاهر بود
386 آبگيرى بود و سه ماهى در آن
386 اهل ايمان را بود حب الوطن
387 بهر استنجا دعايش ديگر است!
388 «در وضو هر عضو را وردى جداست»
388 پندهاى مرغ و صياد حريص
389 «همچنين حب الوطن باشد درست»
389 مهلت حق ظالمان را حجت است
392 «مرگ پيش از مرگ امن است اى فتى»
392 هست باب توبه بر مخلوق باز
393 چار نعمت هست دايم در بهشت
393 «كلم الناس» است فرمان خدا
395 مژده عكاشه شد باب نجات
395 بود با مژده‌ى صفر مژده‌ى بهشت
396 مصطفى(ع) را رحلت آمد در ربيع
396 «غافلى هم حكمت است و نعمت است»
397 «گفت عكاشه ببرد از مژده بر»
397 قصه طفلى كه شد بر ناودان
398 آن كه با حق بود حق با او بود
398 دوزخ از مؤمن به حق گيرد پناه
399 نور مؤمن مى‌كند آتش خموش
399 كبريايى بشر شرك آورد
400 اى خوش آن مؤمن كه نفسش رام شد
400 داستان مالك و دهرى شنو
401 حق بود اهل توكل را پناه
401 در شفاعت مصطفى6 افضل بود
402 جلب خشنودى حق هم از حق است
402 بود احمد6 راز حق اوقات خاص
403 بهر عقبى كشت‌زار است اين جهان
404 مى‌شود حق خون بهاى بنده‌اش!
404 خواب انسان جلوه‌اى از مرگ اوست
405 اهل دوزخ كاه اين خرمن بود
405 نور حق دلها ز دنيا بگسلد
406 راز و سر هر پدر فرزند اوست
406 بى‌نياز آن كس بود كاو بى‌هواس
407 در نكاح زن مجو مال و جمال
407 دل چو نور حق بيابد رسته است
408 اين جهان باشد هو وى آن جهان
408 مؤمنان عضوى ز اعضاى هم اند
409 قحط سالى بين و شادى غلام!
409 از عزير و خواب صد ساله‌اش شنو
410 شد زمين از نقره جنت از طلا
410 «جمع كن خود را جماعت رحمت است»
411 داشت استغفار هر روزه نبى6
411 نيست عقل فلسفى مشكل‌گشا
412 آنچه بايد شد شود، جف القلم
412 «كه منم كشتى در اين درياى كل»
413 هست آخر بين به دور از مهلكه
413 اهل ايمان را بود حب الوطن
414 گشت دريا خون براى قبطيان
414 انس با قرآن بهشتت مى‌برد
415 گفت احمد6 اين جهان بادش چو خواب
416 گور بابى شد ز دوزخ يا بهشت
416 هست اين دنيا چو خواب خفتگان
417 «بحث كم جوييد در ذات خدا»
417 «صد هزاران پرده آمد تا اله»
418 يا رب از تو هم ثناى تو سزد
419 «رفت ذو القرنين سوى كوى قاف»
419 «موركى بر كاغذى ديد او قلم»
420 لطف حق بر قهر او سبقت گرفت
420 خواست احمد6 تا كه بيند جبرئيل
421 بيش از اين گر من پرم سوزد پرم
422 امت احمد6 همى‌گيرد سبق
422 ميزبان خويش را حرمت بدار
423 كرد نقض عهد با احمد6 يهود
424 راز مرغان نيك بشنو از خليل(ع)
425 «لاجرم كافر خورد در هفت بطن»
426 باشد از شيطان شتاب آدمى
426 ميهمانان بين خود قسمت كنيد
429 گفت پيغمبر: ارحنا يا بلال
430 «كه رعيت دين شه دارند و بس»
430 كن دعا تا حفظ گردد نسل تو
431 اهل ايمان‌اند جاسوس قلوب
431 جوع، خاصان را طعام ايزدى است
432 گشت تسليم نبى6 شيطان او
432 از ملائك دان«قلم» هم«لوح» را
433 قصه دجال و آب و آتشش
433 «ذره عقلت به از صوم و نماز»
434 عقلها يكسان نباشد خلق را
436 چشم زخم آرد شتر را سوى ديگ!
436 «رحمتش بر نقمتش غالب شود»
437 «حرص و شهوت مار و منصب اژدهاست»
437 «دو رياست جو نگنجد در جهان»
438 «پر خود مى‌كند طاووسى به دشت»
438 حق جزاى روزه مؤمن شود
439 «هين مكن خود را خصى رهبان مشو»
439 «عجب آرد معجبان را صد بلا»
440 هست با عشق مجازى ننگها
440 نفس من دشمن‌ترين دشمنان
441 پير در هر قوم باشد چون نبى
441 كن حذر ز اموات يعنى اغنيا!
442 در معيت بين تو محبوب و محب
442 چون غنى محتاج شد رحمش كنيد
443 همدمى با غير خود باشد عذاب
443 ريشه در افكار دارد تسميه
444 هست دلها منظر پروردگار
446 بود و خواهد شد غريب اسلام ناب
446 از عزيز مصر و خواب او شنو
447 دامها بنهاد ابليس از زنان
447 ياور ابليس در اغوا«زن» است/ بى‌وفايى‌هاى زن را قصه‌هاست
448 اين جهان جادوگر است و پر فريب
454 هست مال و همسران تا پاى گور
454 گر زليخا بست در، حق باز كرد
455 هست احسان تو جهد در معاش
455 عاشق صادق بود جانش به كف
456 هان مشو غافل از آنجا كامدى
456 «عاقبت جوينده يابنده بود»
457 آدمى محفوظ گردد با نكاح
457 از زكات اين باغ پر محصول بود
458 هم بدو هم نيك را حق آفريد
459 بر غضب رحم خدا پيشى گرفت
460 «سبق رحمت بر غضب هست اى فتى»
461 اشك تقوا پيشگان باشد عزيز
461 قوم يونس رست چون توبه نمود
462 شد برابر اشك با خون شهيد
463 «من چو كلكم در ميان اصبعين»
463 «بهر هر دردى دوايى در خور است»
464 مرگ، وصل دوستان را چون پل است
464 آن چنان بنما به ما اشيا كه هست
465 گر به حق اميد دارى رسته‌اى
465 نيست حق را باكى از عفو گناه
466 مرگ همچون خواب آيد سوى ما
466 غفلت از آغاز خود، آرد غرور/ از اياز آموز حفظ حد خويش/ قصه عبد العزيز و گريه‌اش
467 گشت پيهى عضو عالم بين ما!
467 هر سحر بيدارمان خواهد ملك
469 هست سر آدمى فرزند او
469 افضل اعمال جذبه حق بود
470 «هر كه رنجى ديد گنجى شد پديد»
471 «هر كه خود بشناخت يزدان را شناخت»
471 داستانها بشنو از توبه‌ى نصوح
472 شد ز تقدير الهى عقل مات
472 هست تائب همچو ناكرده گناه
474 قصه شير گر و درمان او
474 هست واجب، جستن رزق حلال
476 عقل قطب توست گرد آن بگرد
476 حق چو رزاق است جز او را مخوان/«رزق آيد پيش هر كه صبر جست»
477 كسب ما باشد كليد رزقها
477 تو به رزق و رزق بر تو شايق است
478 گنج بى‌پايان قناعت را بدان
478 رزق تعقيبت كند هر جا روى/ قصه حلوا و آن صوفى شنو
479 داستان خر برفت و خر برفت
481 دل به نور حق ز دنيا سرد شد
481 واى اگر گيرند روبه را شتر!
482 «مكر شيطان است تعجيل و شتاب»
483 جز براى حق پرستيدن خطاست
483 «بهر عشق او را خدا لولاك گفت»
484 با دعاى مصطفى6 برگشت شمس
485 گفت احمد6 فقر كفرآور شود
486 دوست كى از جوع نالد وز نياز
486 آن يكى با شمع مى‌جست آدمى!
487 «جوع، رزق جان خاصان خداست»
487 «صد عطارد را قضا ابله كند»
488 عارف حق را زبان كند است و لال
488 ان شاء الله ذكر و ورد مؤمن است
489 قصه آن مغ كه ظلمت را گزيد
489 آنچه را حق خواست آن خواهد شدن
490 هست از گبران بتر، اهل قدر
490 قصه آن دزد و توجيهات او
491 عبد صالح را مشيت از خداست
492 «آن وفا را هم وفا، جف القلم»
492 «زان كه مى‌بافى همه روزه بپوش»/ كى توان از خارها انگور چيد
493 جاهلى شد معترض بر رب خويش
493 فعل توست اين غصه‌ها، جف القلم
494 علم و تعليم است نقش بر حجر
494 شيطنت را عقل دانستن خطاست
495 ملت اسلام هفتاد و دو شد
495 بهر مجنون هست ليلى بهترين
496 حاضران جذب پيامبر6 مى‌شدند
496 آن كه شد غرق هوس وعظش چه سود؟
498 «يك مؤذن داشت بس آواز بد»
498 «گفت آوه زان خر فحل فريد»
500 مرد ايمان اهل انس و الفت است
501 اين چنين نعمت نديده هيچ چشم
501 از خليفه بشنو و خمهاى مى
502 با مى محبوب واصل شد حبيب
504 «عفو كن تا عفو يابى در جزا»
505 احمد6 از هجران حق بى‌تاب شد
505 الكريم ابن الكريم
506 نفس رام كردن
506 قصه خضرويه
507 قصه ريختن سكه‌ها در آب
507 بين از قياس آن كنيز
509 شجاعت و قتال
513 كى شنيدن بود مانند
513 بهر جنت رنجها بايد كشيد
514 دنيا همچو خواب
514 قصه محمود جام و اياز
515 عفوهاى عالم ذره‌اى
516 آن كه رست از نار از كوثر شكفت
516 علت خلقت الخلق
517 يكى همچون هزار
519 رغبت شغل
519 خصم حق
520 قلب مومن
520 دين رب روز حشر
521 جنگ او بهر خداست
521 باشد از آل نبى هر متقى
522 همه از دوزخ مى‌گذرند
523 دنيا؛ گنده پير
523 قصه ثوبان و شلاق
524 استفتوا القلوب
524 قصه گنجشك و دام
525 قصه دزد قوچ
526 تارك دنيا
528 امر معروف و ز منكر احتراز
528 بهترين براى مردم
529 تنهايى به از ياران بد
529 مرده جو
530 چون نباشد قوتى پرهيز به
530 گرگ امت
531 خامى عشق
532 ترك كننده جماعت
532 جوينده يابنده بود
533 عقل هر عطار كاگه شد
534 مومنان نفس واحده هستند
535 نابينا و بيت مصطفى
535 رسول رشكناك
536 بى بى‌كمال نردبان نايى به بام
536 متقى مى‌زيد
537 فهم آيد نه به عقل
537 زاده ثانى است
538 سحورى بر درى
538 نعمتهاى خاص
539 احد گفتى بلال
539 بسته شدن باب توبه
540 تكريم بلال
540 استماع از حق است
541 مخلصان سرچشمه حكمتند
541 قصه ضعف هلال
542 آرامش با نماز
542 انبيا و طى ارض و سما
544 مى‌بينند با نور خدا
544 پير و هوسهاى جوان
545 خلقت آدم
545 قدر فهم مستمع
546 جليس الله
547 وسوسه پرواز
547 عيان دوزخ و جنت
548 قصه محمود و هندو پسر
548 كالغرانيق العلى
549 ضرر دوست نادان
549 آنچه نپسندى به خود
550 ياور احمد6
551 چاه‌كن در چاه
551 لولاك در شان نبى
552 جمله دنيا را پر پشه بها
552 خياط دزد
553 حاضر جوابى زن
553 پير كشيش
554 خشن‌تر از طلاق
554 زنان عارف
555 لطف حق و نزديكى دورها
555 از رياضت شير
556 علمهاى نادره
556 شب چو لاشه مى‌فتد
557 جان ما چون مهره‌اى
558 تسليم خير المرسلين
558 مراد حق تجلى
559 ز درياى نبى
559 مخلصان از هر دو عالم
560 بشر عجول‌تر از شيطان
560 چشمانى پر آب
561 آمرزش در سحرگاهان
561 مهمان نوازى باديه نشينان
562 اصحاب جنت
562 قسام فى النار از خبر
563 هيچ كافر را به خوارى منگريد
563 قصه شتر گاو و قوچ
564 تواضع با اكابر
565 خلق نيكو
565 شنيدن كى بود مانند ديدن
566 دفع بلا با صدقه
566 فريضه علم بر هر مرد و زن
567 رحمتهاى حق در جماعت است
567 اصحابى نجوم
568 ديدار دوست
568 زكات و يارى ضعيف
569 سعد و نحس
569 بو كردن مجنون
570 سر الناس معادن
570 گفت حق؛ لولاك؛ در شان نبى
571 بوى از يمن
571 قصه گاو آبى
572 نور حق
572 قصه مصرى و طلا
573 خضراى دمن
573 موسى بعد طور
574 در دل مومن بگنجيديم
575 آينه مشكن خود را علاج كن
575 شكر از مخلوق
576 ما رميت اذ رميت
576 نفرى همچون هزار
577 با شبانى انبياء خو كرده
578 شفقت موسى گوسفند را
578 يوسف و زندانيان
579 شيطان وقت مرگ
580 دنيا لاشه‌اى است
580 حق را حق نما
581 بى‌خبر بودن ز پايان
581 خيار در بيع
582 آسان‌گير سود برد
582 مال از صدقه كم نمى‌شود
583 زكات حفظ اموال است
583 قصه سلطان و سه فرزند
584 عاريه؛ تاديه بايد شود
585 آن كه چاهى كند در آن اوفتاد
586 خاك را باشد لقب دار الغرور
586 گرم‌تر گردد بشر از«ما منع»
587 شد نجات آدمى در خامشى
587 اى خنك آن كس كه قبل از مرگ مرد
588 «نوم عالم از عبادت به بود»
588 زير دستان را چو خود اطعام كن
589 عالم و دارا كجا گردند سير؟
589 از زليخا نكته‌ها بشنو ز عشق
590 بشنو از خوابى كه فقرى را زدود
591 محو گرداند گنه را تيغ تيز
591 «گفت پيغمبر كه مؤمن مزهر است»
592 دوست دارد حق ز مؤمن ناله‌ها
593 هست مقهور خدا دلهاى ما
593 «دل بيارامد به گفتار صواب»
594 هست در فسخ عزايم حق عيان
594 جمله چوپانيد و مسئول همه
595 كيد زن را بين و شهوت پيشگان
595 گم شده‌ى مؤمن همانا حكمت است
599 بهر غير و بهر خود يكسان بخواه
599 «ابن عم من على مولاى اوست»
600 نور مؤمن نار را خامش كند
600 عجز در عصيان تو را پاكى دهد
601 قصه شداد و نمرود كفور
601 شد زليخا از پس پيرى جوان
603 دين بياموزيد از پير زنان
603 آدمى پنهان بود زير زبان
604 اى خوش آن كاو نفس خود را رام كرد
604 كوزه سالم تو بشناس از طنين
605 «هر كه چيزى جست بى‌شك يافت او»
605 1 - فهرست تفصيلى و موضوعى احاديث و قصص مثنوى
607 «دفتر اول»
607 «دفتر دوم»
617 «دفتر سوم»
622 «دفتر پنجم»
635 «دفتر ششم»
642 2 - فهرست الفبايى مفاهيم و اصطلاحات
651 «الف»
651 «ب»
652 «ت»
652 «ج»
653 «ح»
653 «د»
654 «خ»
654 «س»
655 «ذ»
655 «ش»
656 «ص»
656 «ض»
657 «ف»
657 «ل»
658 «ق»
658 «م»
659 «ه»
660 «ن»
660 «ى»
661 3 - فهرست الفبايى آيات قرآن
663 4 - فهرست الفبايى ابيات عربى(مصراع‌هاى اول)
665 5 - فهرست الفبايى احاديث(و اقوال و تمثيلات عربى)
667 «ا»
667 «ب»
673 «ج»
674 «ت»
674 «ح»
675 «خ»
675 «د»
676 «س»
676 «ط»
677 «ش»
677 «ظ»
678 «ع»
678 «ك»
679 «غ»
679 «ل»
681 «م»
683 «و»
687 «ن»
687 «ه»
688 «ى»
688 «آ»
689 6 - فهرست الفبايى ابيات مثنوى(مصراعهاى اول)
689 «ا»
691 «ب»
693 «پ»
695 «پ»
695 «ج»
696 «ت»
696 «چ»
697 «ح»
699 «د»
700 «خ»
700 «ر»
701 «ذ»
701 «س»
703 «ش»
703 «ع»
704 «ص»
704 «غ»
705 «ك»
705 «گ»
706 «ل»
709 «م»
709 «ن»
711 «و»
712 «ه»
713 «ى»
714 «ب»
715 7 - فهرست الفبايى ساير ابيات(مصراع‌هاى اول)
715 «ج»
717 «پ»
717 «چ»
718 «ح»
719 «د»
719 «ر»
720 «ز»
720 «ژ»
721 «ط»
721 «ك»
722 «ع»
722 «م»
723 «گ»
723 «ن»
724 «ه»
724 «ى»
725 8 - فهرست الفبايى اشخاص
727 9 - فهرست مكانها
743 10 - فهرست كتابها
747