بارگزاری ...
صفحه اصلی
کتابخانه
اطلاعات بیشتر
اطلاعات بیشتر
اطلاعات بیشتر
بگرد
جستجو کنید
برای شروع جستجو، متن خود را وارد کنید.
کتاب
اصول فقه شیعه
فاضل لنکرانی، محمد
بگرد
جلد یک
جلد دو
جلد سه
جلد چهار
جلد پنج
جلد شش
نمایش
جلد یک
اصول فقه شیعه
جلد دو
اصول فقه شیعه
جلد سه
اصول فقه شیعه
جلد چهار
اصول فقه شیعه
جلد پنج
اصول فقه شیعه
جلد شش
اصول فقه شیعه
فهرست تمام جلدهای کتاب
فهرست جلد یک
جلد اول
23
[پيشگفتار سيد هاشم حسينى بوشهرى]
23
اولين كسى كه علم اصول را در مقام استنباط بكار گرفت
25
اولين تصنيف در علم اصول
25
اما مبانى مهمى كه ايشان مبتكر آن بوده يا به تبعيّت از بزرگان ديگر اختيار كردهاند،
29
1- موضوع علم اصول
29
2- تعريف علم اصول
31
3- ثواب و عقاب در واجب نفسى و غيرى
32
5- اقسام امر
34
4- ثمره بحث صحيح و اعم
34
6- انحلال و عدم انحلال خطابات عامّه
36
7- نفى شرطيت علم و قدرت نسبت به تكليف
37
8- مراتب حكم
39
9- بطلان قاعده «الطبيعة ... لا تنعدم إلّا بانعدام جميع الأفراد»
40
10- آيا احكام به طبايع تعلّق مىگيرند يا به افراد؟
41
11- «آيا ماهيت استعمال مجازى چيست؟»
41
[پيشگفتار مقررين]
43
[پيشگفتار مؤلف]
47
امر اوّل: مباحثى در ارتباط با علم اصول
49
مسأله اوّل موضوع علم
51
بحث اوّل آيا هر علمى به موضوع نياز دارد؟
52
نظريه مشهور در مورد نياز علوم به موضوع
53
دليل اوّل: مشهور عقيده دارند: «موضوع علم بايد واحد باشد»
54
دليل دوّم مشهور بر نياز علوم به موضوع
65
آيا راهى براى اثبات نياز علوم به موضوع، وجود دارد؟
66
بحث دوّم لزوم وحدت موضوع
68
صُوَر عرض
69
بحث سوّم تعريف موضوع علم
69
كدام يك از اقسام عرض، ذاتى و كدام يك غريب است؟
73
2- نظريه مشهور
73
كلام صدر المتألهين رحمه الله
74
3- نظريه علامه طباطبايى رحمه الله
77
اشكال بر كلام علّامه طباطبائى رحمه الله
79
بررسى نظريه مشهور
79
بحث چهارم نسبت بين موضوع علم و موضوعات مسائل چيست؟
88
1- نظريه مشهور
91
مسأله دوم ملاك تمايز علوم
91
2- نظريه مرحوم آخوند
97
اشكال اوّل
99
اشكالات كلام مرحوم آخوند
99
اشكال دوّم بر كلام مرحوم آخوند
101
3- نظريه امام خمينى «دام ظلّه»
102
نكته مهم
102
4- نظريه آيتاللَّه بروجردى رحمه الله
106
اشكالات كلام مرحوم بروجردى
112
آيا اشكال فوق به مرحوم آخوند هم وارد است؟
119
5- نظريه آيتاللَّه خويى «دام ظلّه»
123
اشكالات كلام آيتاللَّه خويى «دام ظلّه»
126
6- نظريه جديد در مورد تمايز علوم
129
بررسى نظريه جديد در تمايز علوم
130
[7-]
132
نظريه مختار ما
132
1- نظريه مشهور و محقّق قمى رحمه الله
136
مسأله سوم موضوع علم اصول
136
اشكالات نظريه مشهور
137
2- نظريّه صاحب فصول رحمه الله
138
اشكال مرحوم آخوند بر صاحب فصول رحمه الله
138
اشكال به مرحوم آخوند
144
اشكال بر كلام مرحوم آخوند
145
3- نظريه مرحوم آخوند
145
4- نظريه مرحوم آيتاللَّه بروجردى
146
كلام امام خمينى «دام ظلّه»
149
مسأله چهارم تعريف علم اصول
152
1- تعريف مشهور از علم اصول
152
اشكال اوّل: تعريف مشهور، جامعيت ندارد
153
اشكالات مرحوم آخوند بر تعريف مشهور
153
اشكال دوّم مرحوم آخوند بر كلام مشهور
157
دفاع از مشهور
157
2- تعريف مرحوم آخوند از علم اصول
160
اشكال اوّل: كلمه «صناعة» مربوط به «علوم عملى» است
161
اشكالات تعريف مرحوم آخوند
161
اشكال دوّم: تعريف مرحوم آخوند،
162
دفاع از مرحوم آخوند
162
دفاع از مرحوم آخوند
163
اشكال چهارم بر تعريف مرحوم آخوند
164
اشكالات تعريف مرحوم نائينى
167
3- تعريف محقق نائينى رحمه الله از علم اصول
167
4- تعريف محقق عراقى رحمه الله از علم اصول
170
اشكالات كلام محقق عراقى رحمه الله
171
5- تعريف آيتاللَّه خويى «دام ظلّه» از علم اصول
172
اشكالات كلام آيتاللَّه خويى «دام ظلّه»
177
6- تعريف امام خمينى «دام ظلّه» از علم اصول
178
بررسى كلام امام خمينى «دام ظلّه»
182
نظريه اوّل (نظريه محقّق نائينى رحمه الله)
185
مسأله پنجم تمايز مسائل اصولى از قواعد فقهى
185
اشكال بر كلام مرحوم نائينى
188
اشكال بر نظريه آيتاللَّه خويى «دام ظلّه»
189
نظريه دوّم (نظريه آيتاللَّه خويى «دام ظلّه»)
189
نظريه سوّم ممكن است گفته شود: «قواعد اصولى، قواعدى است كه در اكثر ابواب فقه مورد استفاده قرار مىگيرد ولى قاعده فقهى، منحصر به ابواب خاص است،
190
نظريه چهارم (نظريه امام خمينى «دام ظلّه»)
190
بررسى نظريه امام خمينى «دام ظلّه»
191
امر دوّم: وضع
194
نظريّه اوّل (ارتباط بين لفظ و معنا ذاتى است)
196
مسأله اوّل كيفيت ارتباط بين الفاظ و معانى
196
مراد از ارتباط ذاتى چيست؟
197
دليل قائلين به ارتباط ذاتى بين لفظ و معنا
199
نظريه دوّم (ارتباط بين لفظ و معنا ناشى از وضع است)
200
مسأله دوّم واضع چه كسى است؟
202
نظريه اوّل (واضع، خداوند است)
202
ادلّه براى اثبات اينكه واضع، خداوند است
203
ادلّهاى كه واضع بودن بشر را نفى مىكند
207
اشكالات كلام مرحوم نائينى
210
نظريه دوّم (واضع، بشر است)
212
1- نظريه مرحوم محقّق خراسانى
214
مسأله سوّم حقيقت و ماهيت وضع
214
اشكالات كلام مرحوم آخوند
215
2- نظريه بعض الأعاظم رحمه الله
217
اشكالات كلام بعض الأعاظم رحمه الله
218
3- نظريه صاحب منتهى الاصول و جماعتى از اصوليين
220
اشكالات نظريه صاحب منتهى الاصول رحمه الله
224
4- نظريه آيتاللَّه خويى «دام ظلّه»
226
اشكالات كلام آيتاللَّه خويى «دام ظلّه»
228
5- نظريه مرحوم محقق اصفهانى
230
بررسى كلام مرحوم اصفهانى
233
مسأله چهارم تقسيم وضع به اعتبار معناى موضوع له
239
مقام اوّل معناى اقسام چهارگانه وضع
240
منشأ تقسيم وضع به اقسام چهارگانه
240
مقام دوّم امكان و عدم امكان اقسام چهارگانه
241
بحث اوّل آيا قسم سوّم (وضع عام و موضوع له خاص) امكان دارد؟
242
اشكال بر كلام مرحوم آخوند
243
دفاع از مرحوم آخوند
244
1- كلام آيتاللَّه خويى «دام ظلّه»
245
2- دفاع ديگر از كلام مرحوم آخوند
250
تحقيق بحث
253
بحث دوّم آيا قسم چهارم (وضع خاص موضوع له عام) امكان دارد؟
255
پاسخ مرحوم آخوند به قائلين به امكان قسم چهارم
257
2- نظريه قائلين به امكان قسم چهارم
257
مطلب اوّل: اشكال در مورد امكان وضع عام موضوع له عام
261
بحث سوّم مطالبى در ارتباط با وضع عام و موضوع له عام
261
پاسخ اشكال
262
مطلب دوّم: بيان محقق عراقى رحمه الله در ارتباط با وضع عام و موضوع له عام
263
مقام سوم وقوع و عدم وقوع اقسام ممكن وضع
273
اشكال نسبت به مثال اعلام شخصيه
274
حلّ اشكال
278
صور چهارگانه وضع
281
3- نظريه آيتاللَّه خويى «دام ظلّه»
284
آيا وضع در قسم سوّم و چهارم، شخصى است يا نوعى؟
284
بررسى نظريات فوق
285
نظريه اوّل (نظريه مشهور نحويين)
288
1- اشكال مرحوم آخوند به كلام مشهور نحويين
289
نظريه دوّم (نظريه مرحوم آخوند)
289
2- مطلبى كه مرحوم آخوند اختيار كرده است
294
نظريه سوّم
300
نظريه چهارم (نظريه مرحوم محقق نائينى)
303
نظريه پنجم (نظريه محقق اصفهانى رحمه الله)
310
نظريه ششم (نظريه آيتاللَّه خويى «دام ظلّه»)
328
تحقيق در مورد معانى حرفيه
334
نظريه هفتم (نظريه مختار ما)
334
مرحله اوّل (مرحله واقعيت)
335
بررسى مراحل سهگانه
335
مرحله دوّم (مرحله تصورات مستمع)
337
مرحله سوّم (مرحله استعمال)
338
تكميل بحث
340
مسأله هفتم خبر و انشاء
350
كلام مشهور در ارتباط با اجزاء قضيه حمليّه
352
بررسى كلام مشهور
353
بررسى قضايايى كه در آنها به حسب ظاهر، نسبت وجود دارد
356
بررسى كلام مشهور در مورد قضاياى سالبه
358
اشكال بر كلام علماى بيان و منطق
359
ملاك حمل در قضاياى حمليّه چيست؟
360
مباحث خبر و انشاء
364
مراد از خبر و انشاء چيست؟
365
ماهيت خبر و انشاء
371
مرحله اوّل آيا لفظ در حقيقت انشاء نقش دارد؟
371
نظريه آيتاللَّه خويى «دام ظلّه»
372
مرحله دوّم ماهيت انشاء چيست؟
375
1- نظريه مشهور
375
2- نظريه محقّق خراسانى رحمه الله
378
3- نظريه محقّق اصفهانى رحمه الله
381
مسأله هشتم اسماء اشاره و ضماير
390
[كلام] مرحوم آخوند،
390
بررسى كلام مرحوم آخوند
391
كلام آيتاللَّه خويى «دام ظلّه»
393
بررسى كلام آيتاللَّه خويى «دام ظلّه»
393
تحقيق پيرامون معناى اشاره
394
تحقيق پيرامون معناى ضماير
398
ضمير غايب
398
ضمير مخاطب
399
ضمير متكلّم
401
تذييل بحث معانى حرفيه
402
امر سوّم استعمال مجازى
406
مسأله اوّل آيا صحت استعمال مجازى به طبع است يا به وضع؟
408
نظريه مرحوم آخوند
409
1- نظريه مشهور
412
مسأله دوّم ماهيت استعمال مجازى چيست؟
412
2- نظريه سكّاكى
413
3- نظريّه صاحب كتاب «وقاية الأذهان»
417
فرق بين كلام صاحب «وقاية الأذهان» و كلام سكّاكى
424
مؤيّدات كلام صاحب «وقاية الأذهان»
425
امر چهارم اطلاق لفظ و اراده لفظ
429
مقدّمه
431
اقسام چهارگانه اطلاق لفظ و اراده لفظ
432
كلام مرحوم آخوند در ارتباط با صحّت سه قسم اوّل
434
مقام اوّل آيا اطلاق لفظ و اراده لفظ، صحيح است؟
434
مناقشه صاحب فصول رحمه الله در ارتباط با قسم چهارم
436
پاسخ مرحوم آخوند از كلام صاحب فصول رحمه الله
437
مقام دوّم آيا در اطلاق لفظ و اراده لفظ، عنوان استعمال تحقّق دارد؟
439
بررسى قسم چهارم
440
بررسى قسم سوّم
442
كلام مرحوم بروجردى در ارتباط با قسم سوّم
443
كلام مرحوم آخوند
445
بررسى قسم اوّل و دوّم
445
كلام مرحوم بروجردى
448
نظر ما در مورد قسم اوّل و دوّم
449
امر پنجم نقش اراده در موضوع له الفاظ
453
تحرير محلّ نزاع
455
نظريه اوّل (عدم دخالت اراده در موضوع له الفاظ)
457
نظريه دوّم (دخالت اراده در موضوع له الفاظ)
459
بيان مرحوم آخوند در ارتباط با كلام عَلَمين
464
كلام آيتاللَّه خويى «دامظلّه»
468
بررسى كلام آيتاللَّه خويى «دامظلّه»
469
امر ششم وضع در مركّبات
473
تحرير محلّ بحث
475
دليل اوّل بر ردّ نظريه وضع براى مجموع مركّب
476
توجيه بعضى از نحويين
479
دليل دوّم بر ردّ نظريه وضع براى مجموع مركّب
481
امر هفتم راههاى تشخيص معناى حقيقى
483
راههاى تشخيص معناى حقيقى از مجازى
485
جهت اوّل: معناى تبادر چيست؟
485
جهت دوّم: مورد تبادر كجاست؟
486
جهت سوّم: چه اثر و نتيجهاى بر تبادر مترتّب است؟
486
جهت چهارم: چرا تبادر، علامت حقيقت است؟
487
جهت پنجم: آيا در اينكه تبادر علامت حقيقت است، شرطى هم وجود دارد؟
488
جهت ششم: آيا عدم تعرّض مرحوم آخوند به اينكه «عدم تبادر، علامت مجاز است» دليل بر اين است كه تبادر، فقط در ارتباط با حقيقت مطرح است؟
493
كلام مشهور
494
كلام صاحب فصول رحمه الله و صاحب قوانين رحمه الله
494
راه دوّم براى شناخت معناى حقيقى عدم صحّت سلب (يا صحّت حمل)
498
كلام محقّق عراقى رحمه الله در ارتباط با «عدم صحّت سلب»
508
راه سوّم براى شناخت معناى حقيقى اطّراد
510
كلام محقّق اصفهانى رحمه الله در مورد اطّراد
511
كلام مرحوم آيتاللَّه بروجردى در ارتباط با اطّراد
516
كلام آيتاللَّه خويى «دامظلّه» در ارتباط با اطّراد
519
امر هشتم: تعارض احوال
525
كلام مرحوم آخوند
527
تحرير محلّ بحث
527
كلام امام خمينى «دامظلّه»
529
جهت اوّل: اصالة عدم النقل چه اصلى است؟
529
جهت دوّم: مورد أصالة عدم النقل كجاست؟
531
كلام مرحوم آخوند
532
كلام محقّق حائرى رحمه الله
532
امر نهم: حقيقت شرعيّه
536
مسأله اوّل اركان ثبوت حقيقت شرعيه
538
آيا دو ركن ثبوت حقيقت شرعيّه، تحقّق دارند؟
539
مسأله دوّم ثمره بحث حقيقت شرعيّه
546
نظريه اوّل (نظريه مرحوم آخوند)
546
نظريه دوّم
547
نظريه سوّم (نظريه مرحوم نائينى)
548
چرا اثبات قرآنيت قرآن، نياز به تواتر دارد؟
552
مسأله جمع قرآن بعد از پيامبر صلى الله عليه و آله
554
كلام مرحوم آخوند در ارتباط با ثمره بحث حقيقت شرعيّه
559
مسأله سوّم كيفيت وضع در حقيقت شرعيّه
564
نظريه اوّل (نظريه مرحوم آخوند)
564
اشكال محقّق نائينى رحمه الله بر مرحوم آخوند
566
بررسى كلام مرحوم آخوند
566
جواب اوّل از كلام مرحوم نائينى
568
بررسى كلام محقّق عراقى رحمه الله
569
جواب دوّم از كلام مرحوم نائينى
570
بحثى در ارتباط با حقيقى و مجازى بودن استعمال محقِّق وضع
572
احتمال اوّل: اين استعمال، نه حقيقى است و نه مجازى
572
احتمال دوّم: اين استعمال، حقيقى است
573
نظريه دوّم در ارتباط با كيفيت وضع در حقيقت شرعيّه
574
فهرست جلد دو
جلد دوم
17
امر دهم صحيح و اعمّ
17
مقدّمات بحث صحيح و اعمّ
19
مقدّمه اوّل: عنوان بحث در صحيح و اعم
20
مقدّمه دوّم: معناى صحت و فساد
25
نظريه مرحوم آخوند
25
مقدّمه سوّم كلّى بودن معناى الفاظ عبادات
34
تصوير محل نزاع با توجه به مقدمه سوّم
36
مقدّمه چهارم آيا بين صحت، در مقام تسميه و استعمال با صحت در مقام خارج فرق وجود دارد؟
43
اقوال در ارتباط با دخول شرايط در بحث صحيح و اعمّ
48
1- نظريه مرحوم آخوند
49
2- نظريه شيخ انصارى رحمه الله
50
3- نظريه محقّق نائينى رحمه الله
52
1- نظريه مرحوم آخوند
57
مقدّمه پنجم لزوم و عدم لزوم تصوير جامع
57
2- نظريه مرحوم نائينى
59
شرط اوّل (مقدوريت)
66
شرايط جامع
66
شرط دوّم (تحقّق جامع با قطعنظر از عنوان امر)
67
شرط سوّم (بساطت جامع)
69
تصوير قدر جامع نزد صحيحى
69
1- كلام مرحوم آخوند
70
2- كلام محقق عراقى رحمه الله
81
3- كلام محقق اصفهانى رحمه الله
85
4- كلام مرحوم آيت اللَّه بروجردى
91
5- كلام امام خمينى «دام ظلّه»
96
ما چه نيازى به قدر جامع داريم؟
101
نظريه اوّل
101
نظريه دوّم
102
آيا براى صحيحى، تصوير جامع استحاله دارد؟
104
ثمره نزاع بين صحيحى و اعمى
111
نظريه اوّل [فرق در دوران بين اقلّ و اكثر ارتباطى]
111
كلام مرحوم آخوند
112
كلام مرحوم نائينى
113
كلام امام خمينى «دام ظلّه»
114
نظريه دوّم در ارتباط با ثمره بحث صحيح و اعم
119
اشكالات بر ثمره دوّم
122
[صحيح و اعم در باب عبادات]
137
دليل اوّل (تبادر)
137
بررسى اشكال
144
دليل دوّم صحيحى (روايات)
147
تقريب اوّل (كلام مرحوم آخوند)
148
روايات دسته اوّل
148
تقريب دوّم
151
تقريب استدلال به اين دسته از روايات
158
روايات دسته دوّم
158
اشكال به كلام مرحوم آخوند
161
دليل سوّم صحيحى
164
ادلّه قائلين به وضع الفاظ عبادات براى اعمّ
171
دليل اوّل
171
دليل دوّم (حديث «لا تعاد»)
174
اشكال
177
جواب
179
دليل سوّم (حديث «بُني الإسلام»)
182
دليل چهارم اعمّى: (حديث «دعي الصلاة أيّام أقرائك»)
188
دليل پنجم اعمّى (مسأله نذر ترك صلاة در حمّام)
195
بررسى دليل پنجم اعمّى
197
بحث اوّل: اشكالات دليل پنجم اعمّى
197
بحث دوّم: با قطعنظر از مباحث مربوط به صحيح و اعمّ آيا مسأله نذر در اينجا چگونه حل مىشود؟
201
جمعبندى مباحث مطرح شده در مسأله نذر
208
بررسى ادلّه طرفين (صحيحى و اعمى)
214
صحيح و اعم در باب معاملات
217
تحرير محلّ نزاع
217
1- نظريه مرحوم آخوند
222
[دو نظريه در اين باب]
222
2- نظريه امام خمينى «دام ظلّه»
226
بررسى كلام امام خمينى «دام ظلّه»
228
تحقيق در ارتباط با موضوع له الفاظ معاملات
230
ثمره بحث صحيح و اعمّ در باب معاملات
237
آيا بين صحت معامله نزد عقلاء با صحت آن نزد شارع، ملازمه وجود دارد؟
243
اگر عناوين معاملات، براى مسبّبات وضع شده باشند آيا مىتوان به اطلاق (أحلّ اللَّه البيع) تمسك كرد؟
246
[كلام محقق نائينى]
249
امر يازدهم اشتراك لفظى
259
آيا اشتراك لفظى تحقّق دارد؟
261
نظريه اوّل
261
اشكالات مرحوم آخوند بر دليل فوق
263
نظريه دوّم
266
دليل اوّل
267
دليل دوّم و سوّم
268
تحقيق در ارتباط با اشتراك لفظى
272
منشأ تحقّق اشتراك لفظى
275
راه اوّل براى تحقّق اشتراك لفظى
276
راه دوّم براى تحقّق اشتراك لفظى
277
راه سوّم براى تحقّق اشتراك لفظى
280
[كلام] مرحوم آخوند
283
آيا در قرآن كريم اشتراك لفظى تحقّق دارد؟
283
پاسخ كلام فوق
284
امر دوازدهم استعمال لفظ مشترك در اكثر از معنا
287
تحرير محلّ بحث
289
مرحله اوّل آيا استعمال لفظ در اكثر از معنا ممكن است؟
291
نظريه مرحوم آخوند
292
نظريه مرحوم محقّق نائينى
302
نظريه سوّم
309
مرحله دوّم: آيا استعمال لفظ در اكثر از معنا از نظر لغت جايز است؟
318
كلام محقّق قمى رحمه الله
319
نظريه صاحب معالم رحمه الله در مورد مفرد
324
بررسى كلام صاحب معالم رحمه الله
325
نظريه صاحب معالم رحمه الله در مورد تثنيه و جمع
329
استعمال لفظ در اكثر از معنا در قرآن كريم
338
امر سيزدهم مشتق
347
عنوان بحث
348
كلام محقّق نائينى رحمه الله
350
مقدمات بحث مشتق
350
بحث در ارتباط با حيثيت اوّل
357
مقدّمه دوّم كدام يك از عناوين در محلّ بحث داخل و كداميك خارج است؟
357
بحث در ارتباط با حيثيت دوّم
363
نظريه صاحب فصول رحمه الله
365
پاسخ دليل اوّل و دوّم صاحب فصول رحمه الله
366
دليل اوّل
366
دليل سوّم صاحب فصول رحمه الله
367
دخول عناوين ديگر در محلّ نزاع
370
بحث در ارتباط با حرمت صغيره
373
بحث در ارتباط با حرمت كبيره اولى
376
نظريه بعض الأعاظم
378
نظريه صاحب جواهر رحمه الله
380
مقدّمه سوم: اشكال در مورد اسم زمان
383
راه حلّ اوّل: راه حلّ مرحوم آخوند
385
راه حلّ دوّم: راه حلّ آيت اللَّه بروجردى رحمه الله و آيت اللَّه خويى
390
راه حلّ سوّم
395
بررسى راه حلّ سوّم
395
راه حلّ چهارم
397
مقدّمه چهارم مواد مشتقات عبارت از چيست؟
397
نظريه اوّل و دوم: نظريه بصريين و كوفيين
398
نظريه سوم: نظريه محقّقين از متأخّرين
400
اشكال بر كلام محقّقين از متأخرين
400
آيا فعل بر زمان دلالت مىكند؟
405
كلام مشهور نحويين
405
اشكال مرحوم آخوند بر مشهور نحويين
406
آيا هيئات افعال داراى معناى اسمى است يا معناى حرفى؟
408
تحقيق در ارتباط با معناى هيئت
409
معناى هيئت فعل ماضى
413
تفاوت ميان فعل و حرف
416
فرق ميان هيئت ماضى و هيئت مضارع
416
كلام امام خمينى رحمه الله در ارتباط با تعدّد وضع در فعل ماضى لازم و فعل ماضى متعدّى
417
بحث اوّل: آيا فعل مضارع، بر زمان حال و استقبال دلالت مىكند؟
418
مباحثى در ارتباط با فعل مضارع
418
نظريه مرحوم نائينى
419
بحث دوّم: آيا دلالت فعل مضارع بر حال و استقبال، به نحو اشتراك لفظى است يا به نحو اشتراك معنوى و يا احتمال ديگرى در كار است؟
420
1- نظريه مرحوم آخوند
420
2- نظريه امام خمينى رحمه الله
421
3- نظريه مختار
421
مقدّمه پنجم: اختلاف مبادى مشتقات
422
[كلام آخوند]
422
بررسى كلام مرحوم آخوند
424
اشكال در اسم مكان و اسم آلت
427
كلام آيتاللَّه خويى «دام ظلّه»
428
بررسى كلام آيتاللَّه خويى «دام ظلّه»
428
كلام بعضى از بزرگان
429
حلّ اشكال در اسم آلت
431
حل اشكال در اسم مكان
433
پاسخ كلام مرحوم نائينى
434
كلام مرحوم نائينى در ارتباط با اسم مفعول
434
حلّ اشكال در مسأله تاجر
435
كلام مرحوم آخوند
436
مقدّمه ششم: تحقيق پيرامون معناى مشتق
436
رجوع به اصل بحث
440
اشكال در مورد مشتقاتى چون «معدوم» و «ممتنع»
441
1- راه حلّ محقّق اصفهانى رحمه الله
443
2- راه حلّ امام خمينى رحمه الله
444
3- راه حلّ ديگر
445
كلام مرحوم آخوند
446
مقدّمه هفتم رجوع به اصل در مسأله مشتق
446
اشكالات كلام مرحوم آخوند
450
اقوال در ارتباط با مشتق
455
دو قول اصلى
459
1- نظريّه مرحوم آخوند
459
2- نظريّه وضع مشتق براى اعم
462
ادلّه قائلين به وضع مشتق براى اعم
465
دليل اوّل: تبادر
466
پاسخ دليل دوّم
466
دليل سوّم قائلين به وضع براى اعم
467
جواب دليل سوّم
468
معناى بساطت و تركيب چيست؟
475
تنبيهات بحث مشتق
475
1- نظريّه مرحوم آخوند
476
2- نظريّه آيتاللَّه خويى «دام ظلّه»
478
بررسى نظريّه آيتاللَّه خويى «دام ظلّه»
481
كلام آيتاللَّه خويى «دام ظلّه»
484
كلام شارح مطالع
485
كلام محقّق شريف رحمه الله در حاشيه شرح مطالع
486
بررسى دليل محقق شريف رحمه الله
491
كلام مرحوم آخوند
496
بررسى كلام مرحوم آخوند
498
دليل مرحوم آخوند بر بساطت معناى مشتق
505
دليل ديگر بر بساطت معناى مشتق
507
تحقيق در ارتباط با بساطت و تركيب در معناى مشتق
508
اشكالى بر كلام آيتاللَّه خويى «دام ظلّه»
512
تنبيه دوّم: چه فرقى بين مشتق و مبدأ وجود دارد؟
514
تفسير صاحب فصول رحمه الله از كلام فلاسفه
515
اعتراض مرحوم آخوند به صاحب فصول رحمه الله و تفسير ايشان از كلام فلاسفه
517
اعتراض محقّق اصفهانى رحمه الله بر مرحوم آخوند و تفسير ايشان از كلام فلاسفه
518
نتيجه كلمات بزرگان در تفسير كلام فلاسفه
521
بررسى كلمات بزرگان در تفسير كلام فلاسفه
523
تنبيه سوّم: ملاك حمل در قضاياى حمليّه چيست؟
527
بررسى كلام مرحوم آخوند
530
كلام امام خمينى رحمه الله
537
تنبيه چهارم و پنجم: مغايرت و اتحاد بين مبدأ و ذات
540
1- نظريّه مرحوم آخوند
541
جهت اوّل (كيفيت تغاير بين ذات و مبدأ)
541
2- نظريّه صاحب فصول رحمه الله
542
جهت دوّم (كيفيت وجود اتحاد بين ذات و مبدأ)
543
نظريّه اوّل: نظريّه اشاعره
543
بررسى نظريّه اشاعره
544
بررسى نظريّه دوّم
544
پاسخ مرحوم آخوند به صاحب فصول رحمه الله
545
نظريّه سوّم: نظريّه صاحب فصول رحمه الله
545
پاسخ امام خمينى رحمه الله به مرحوم آخوند
546
نظريّه چهارم: نظريّه مرحوم آخوند
547
نظريّه پنجم: نظريّه امام خمينى رحمه الله و آيتاللَّه خويى «دام ظلّه»
548
بررسى كلام امام خمينى رحمه الله و آيتاللَّه خويى «دام ظلّه»
550
تنبيه ششم
550
فهرست جلد سه
مقام اوّل: معناى لغوى لفظ امر
15
جلد سوم
15
مناقشه مرحوم بروجردى در معناى پنجم
17
كلام مرحوم آخوند
18
كلام مرحوم نائينى
29
تحقيق مرحوم آخوند و رجوع ايشان از كلام سابق
34
كلام حضرت امام خمينى رحمه الله
36
تحقيق در ارتباط با معناى لغوى امر
38
مقام دوم: معناى اصطلاحى لفظ امر
39
كلام مرحوم آخوند
39
كلام حضرت امام خمينى رحمه الله
41
كلام مرحوم محقق اصفهانى
43
فرق ميان كلام محقق اصفهانى رحمه الله با كلام امام خمينى رحمه الله
46
جهت دوم آيا علوّ و استعلاء در معناى امر دخالت دارد؟
49
نظريه مرحوم بروجردى
51
نظريه مرحوم محقق قمى
54
نظريه ديگر در ارتباط با علوّ و استعلاء
55
دليل قائلين به اعم
57
پاسخ دليل قائلين به اعمّ
58
دليل اوّل: تبادر
59
ادلّه مرحوم آخوند
59
دليل پنجم: [اطلاق و مقدمات حكمت]
65
دليل ششم: [عقل]
69
حقيقت و ماهيت وجوب و استحباب
70
مقدّمه بحث
70
آيا تمايز بين وجوب و استحباب چگونه است؟
74
راه اوّل
75
راه دوم
76
راه سوم
77
راه چهارم
78
راه پنجم
79
نظريه مرحوم بروجردى در ارتباط با تمايز ميان وجوب و استحباب
83
جهت چهارم: آيا طلبى كه معناى امر است، طلب حقيقى است يا طلب انشائى؟
88
ماهيت انشاء
92
1- نظريه مشهور
92
اشكال آيتاللَّه خويى «دام ظلّه» بر مشهور
95
2- نظريه آيتاللَّه خويى «دام ظلّه»
99
نظريه مرحوم آخوند در ارتباط با طلبى كه معناى «أ، م، ر» است
101
مقايسه بين طلب و اراده در كلام مرحوم آخوند
102
تاريخچه پيدايش اشاعره و معتزله
102
اولين مسأله مورد بحث اشاعره و معتزله
105
[اقوال چهارگانه در ارتباط با صفت تكلم]
108
نظريه معتزله در ارتباط با صفت تكلّم
108
نظريه اشاعره در ارتباط با صفت تكلّم
109
نظريه بعض محققين در مورد صفت تكلّم
111
نظريه امام خمينى رحمه الله در ارتباط با صفت تكلّم
112
كلام مرحوم آخوند
113
نقد و بررسى اقوال چهارگانه در ارتباط با صفت تكلّم
113
ادلّه اشاعره بر وجود كلام نفسى
118
كلام اشاعره در ارتباط با جمله خبريه
118
بررسى كلام اشاعره در ارتباط با جمله خبريه
119
كلام اشاعره در ارتباط با جملات انشائيه طلبيه
123
دليل دوم اشاعره بر اثبات كلام نفسى
127
دليل سوم اشاعره بر اثبات كلام نفسى
128
كلام حضرت امام خمينى رحمه الله
141
آيا بين مسأله «كلام نفسى» و مسأله «اتحاد طلب و اراده» ارتباطى تحقق دارد؟
142
1- نظريه مرحوم آخوند
143
2- نظريه آيتاللَّه بروجردى رحمه الله
146
3- نظريه آيتاللَّه خويى «دام ظلّه»
152
جبر و تفويض
155
موضوع بحث
156
كلام جبريّه
157
كلام مفوّضه
159
بررسى كلام مفوّضه
160
اشكال بر تنظير و تشبيهى كه مفوّضه ذكر كردند
162
اشكال بر مسأله استقلال موجودات در تأثير كه مفوّضه مطرح كردند
164
بررسى كلام جبريّون
165
ادلّه (- شبهات) جبريّون
167
دليل اوّل
167
دليل دوم جبريون
171
دليل سوم جبريّه
180
امر بين امرين
193
[كلام] مرحوم آخوند
195
آيا سعادت و شقاوت از ذاتيات انسان است؟
195
1- مقصود از ذاتى چيست؟
198
بررسى كلام مرحوم آخوند
198
2- معناى «الذاتي لا يعلّل» چيست؟
199
3- معناى سعادت و شقاوت چيست؟
200
4- آيا سعادت و شقاوت، ذاتى انسان است؟
201
بحث روايى
204
صيغه امر
209
بحث اوّل معانى صيغه امر
209
كلام مرحوم آخوند
211
تحقيق بحث
215
بحث در ارتباط با اوامر قسم اوّل
216
بحث در ارتباط با اوامر قسم دوم
221
رجوع به اصل بحث
225
بحثى قرآنى
226
راه حلّ مرحوم آخوند
226
راه حلّ ديگر
227
راه اوّل
234
نظريه اوّل: مفاد هيئت افْعَلْ، بعث و تحريك وجوبى است
234
راه دوم براى اثبات دلالت هيئت افْعَلْ بر وجوب
244
راه سوم براى اثبات دلالت هيئت افْعَلْ بر وجوب
247
راه چهارم بر اثبات دلالت هيئت افعل بر وجوب
251
راه پنجم براى اثبات دلالت هيئت افْعَلْ بر وجوب
253
كلام مرحوم بروجردى
255
كلام حضرت امام خمينى رحمه الله
256
جمله خبريه در مقام انشاء
259
موضوع بحث
260
نظريه مرحوم آخوند
260
راه ديگر در كلام مرحوم آخوند
263
تحقيق در ارتباط با جمل خبريه در مقام انشاء
265
نظريه دوم
265
كلام مرحوم آخوند
269
چرا بهجاى تعبير به هيئت افْعَلْ، جمله خبريه بكار رفته است؟
269
كلام امام خمينى رحمه الله
270
اشكال در ارتباط با استفاده وجوب از هيئت افعل و جملات خبريّه در مقام انشاء
272
حلّ اشكال
274
تعبّدى و توصّلى
281
بحث اوّل: تقسيم واجب به تعبدى و توصّلى
282
فرق ميان واجب تعبدى و توصّلى
288
ثمره نزاع
292
نظريه شيخ انصارى رحمه الله
294
معانى قصد قربت
295
آيا استحاله اخذ قصد قربت در متعلّق امر، استحاله ذاتى است يا استحاله بالغير است؟
296
دليل اوّل همان نسبتى كه بين عرض و معروض در تكوينيات وجود دارد، بين حكم و متعلّق حكم در شرعيات نيز وجود دارد
298
دليل دوم بر استحاله ذاتى اخذ قصد قربت در متعلّق امر
306
دليل سوم بر استحاله ذاتى اخذ قصد قربت در متعلّق امر
309
دليل چهارم بر استحاله ذاتى اخذ قصد قربت در متعلّق امر
311
كلام مرحوم آخوند
320
ادلّه قائلين به استحاله بالغير اخذ قصد قربت در متعلّق امر
320
1- كلام مرحوم بروجردى و امام خمينى رحمه الله در پاسخ به كلام مرحوم آخوند
325
2- كلام مرحوم حائرى در پاسخ به مرحوم آخوند
339
جواب اوّل
339
جواب دوم مرحوم حائرى از كلام مرحوم آخوند
347
3- كلام آيتاللَّه خويى «دام ظلّه» در پاسخ به كلام مرحوم آخوند
352
آيا شارع مىتواند قصد قربت را از راه تعدّد امر، در متعلّق قرار دهد؟
360
بررسى پاسخ مرحوم آخوند
362
بررسى ساير نكات كلام مرحوم آخوند
364
كلام مرحوم آخوند در مورد معانى ديگر قصد قربت
367
بحث سوم: شك در تعبديّت و توصّليت
372
مقام اوّل: ادلّه لفظيّه و شك در تعبّديت و توصليت
373
نظريه مرحوم آخوند
373
تفاوتهاى اطلاق لفظى و اطلاق مقامى
376
بررسى كلام مرحوم آخوند
378
رجوع به كلام مرحوم آخوند
394
جهت اوّل: آيا مقتضاى اصل عملى عقلى چيست؟
403
مقام دوم اصول عمليه و شك در تعبديت و توصليت
403
بيان ديگرى از مرحوم آخوند
409
جهت دوم: آيا مقتضاى اصل شرعى چيست؟
411
اطلاق صيغه امر و وجوب نفسى، تعيينى و عينى
419
جهت اوّل: دوران امر بين وجوب نفسى و وجوب غيرى
419
جهت سوّم: دوران امر بين وجوب عينى و وجوب كفائى
421
بررسى كلام مرحوم آخوند
421
دفاع محقق كمپانى رحمه الله از مرحوم آخوند
422
بررسى كلام محقق كمپانى رحمه الله
423
راه ديگرى براى تمسك به اطلاق
426
راههاى ديگر براى استفاده وجوب نفسى، وجوب تعيينى و وجوب عينى
430
راه اوّل: تبادر
430
راه دوم (انصراف) و بررسى آن
431
راه سوم
432
امر بعد از حظر يا توهّم حظر
435
1- نظريه بعضى از علماى اهل تسنن
435
3- نظريه مشهور بين اصوليين
436
2- نظريه بعضى ديگر از علماى اهل تسنن
436
4- نظريه مرحوم آخوند
439
دو نكته در كلام مرحوم آخوند
443
مرّه و تكرار
447
نظريّه اوّل: (نزاع در ارتباط با هيئت است)
448
مطلب اوّل آيا نزاع مرّه و تكرار مربوط به چيست؟
448
كلام صاحب فصول رحمه الله
449
نظريه دوم: (نزاع در مورد مجموع مادّه و هيئت است)
454
نظريه سوم: نظريه حضرت امام خمينى رحمه الله
455
مطلب دوم: آيا مقصود از مرّه و تكرار چيست؟
462
نظريه صاحب فصول رحمه الله
463
اشكال مرحوم آخوند به صاحب فصول رحمه الله
465
كلام صاحب فصول رحمه الله
472
بحث در مقام امتثال
480
بحث اوّل: وجودات عَرْضى متعدّد
481
1- نظريّه مرحوم بروجردى
482
2- نظريه امام خمينى رحمه الله
483
3- نظريه مرحوم آخوند
486
بحث دوم: وجودات طولى متعدّد
488
كلام مرحوم آخوند
489
فور و تراخى
495
محلّ نزاع در مسأله فور و تراخى
496
نظريه محققين در مسأله فور و تراخى
497
ادلّه قائلين به فوريت
499
دليل اوّل (دليل عقلى)
499
دليل دوم (آيات)
501
تذييل بحث فور و تراخى
523
فهرست جلد چهار
مقدّمه اوّل عنوان بحث اجزاء
13
جلد چهارم
13
مقدّمه دوّم آيا بحث اجزاء، بحث عقلى محض است يا لفظى محض و يا داراى هر دو بُعد است؟
19
مقدّمه سوم: عناوينى كه در مسأله اجزاء مورد بحث قرار گرفتهاند
29
1- عنوان «على وجهه»
29
2- عنوان اقتضاء
31
كلام مرحوم آخوند
33
3- عنوان اجزاء
45
مقدّمه چهارم: آيا مسأله اجزاء، مسأله مستقلّى است؟
50
مطلب اوّل: ارتباط مسأله اجزاء با مسأله مرّه و تكرار
51
مطلب دوّم: ارتباط مسأله اجزاء با مسأله تبعيّت قضاء از اداء
54
مقدّمه پنجم: آيا اوامر داراى تعدّد و تنوّع مىباشند؟
56
بخش اوّل از بحث اجزاء
65
مباحث مربوط به اجزاء
65
كلام مرحوم آخوند
68
بررسى كلام مرحوم آخوند
69
بررسى مورد اوّل
76
مطلب اوّل: مسأله «استحباب اعاده»
77
مطلب دوّم: جمله «يجعلها الفريضة»
80
مطلب سوّم: جمله «يختار اللَّه أحبّهما إليه»
82
بررسى مورد دوّم
83
بخش دوّم از مباحث اجزاء
85
1- اوامر اضطراريّه
86
مقام اوّل: مقام ثبوت
86
مقام دوّم: مقام اثبات
90
بحث اوّل: مسأله اعاده در ارتباط با امر اضطرارى
91
بررسى اجزاء در امر اضطرارى طبق مبناى مرحوم آخوند
96
بحث دوّم: مسأله قضاء در ارتباط با امر اضطرارى
103
تذييل بحث اوامر اضطرارى
106
بحث اوّل (مسأله اعاده)
107
بحث دوّم (مسأله قضاء)
113
بحث اوّل: اجزاء در مورد امارات
120
بحث دوّم: اجزاء در مورد اصول عمليّه
128
اشكالات مرحوم نائينى بر مسأله اجزاء در مورد قاعده طهارت
138
2- اجزاء در مورد اصالة الحلّية
150
3- اجزاء در مورد اصالة البراءة
151
اجزاء در مورد برائت عقليّه
151
اجزاء در مورد برائت شرعيه
153
4- اجزاء در مورد اصالة الاشتغال
157
5- اجزاء در مورد اصالة التخيير
158
6- اجزاء در مورد استصحاب
160
9- اجزاء در مورد أصالة الصحة
174
مطلب اول: تحرير محلّ نزاع
179
مقدّمه واجب
179
نظريه مختار
198
آيا مسأله ملازمه در مقدّمه واجب، مسألهاى عقلى است يا لفظى؟
200
مطلب سوم: آيا مسأله مقدّمه واجب مسألهاى فقهى است يا اصولى يا كلامى و يا جزء مبادى احكاميه است؟
203
احتمال دوّم: اصولى بودن مسأله مقدّمه واجب
204
احتمال سوّم: كلامى بودن مسأله مقدّمه واجب
204
تقسيم اول: مقدّمه داخليه و مقدّمه خارجيه
205
نتيجه بحث
205
جهت اوّل: آيا تقسيم مقدّمه به داخليه و خارجيه صحيح است؟
206
جهت دوّم: آيا هر دو قسم مقدّمه، داخل در محلّ نزاع است؟
209
1- نظريه مرحوم آخوند
209
2- نظريه حضرت امام خمينى رحمه الله
213
3- نظريه مرحوم محقّق عراقى
222
4- تفصيل در مقدّمات خارجيه
227
تقسيم دوم: مقدّمه عقليه، شرعيه و عاديه
233
تقسيم سوم: مقدّمه وجود، مقدّمه صحت، مقدّمه وجوب و مقدّمه علم
239
تقسيم چهارم: مقدّمه مقارنه، مقدّمه متقدّمه و مقدّمه متأخّره
245
جهت اوّل: آيا اين تقسيم صحيح است يا در مقام تصوير داراى اشكال است؟
245
اشكال
247
1- راه حلّ محقّق عراقى رحمه الله
250
حلّ اشكال
250
2- راه حل مرحوم آخوند
256
كلام مرحوم آخوند در ارتباط با شرايط قسم اوّل
256
كلام مرحوم آخوند در ارتباط با شرايط قسم دوّم
269
كلام مرحوم آخوند در ارتباط با شرايط قسم سوّم
271
3- راه حلّ ديگر
275
4- راه حلّ امام خمينى رحمه الله
276
تذكر
283
كلام مرحوم نائينى
286
1- فرق بين قضيه حقيقيه و قضيه خارجيه
290
2- آيا قضايايى كه در شرع در ارتباط با احكام وارد شده، به نحو قضاياى حقيقيه است يا به نحو قضاياى خارجيه؟
291
تقسيم اول: واجب مطلق و واجب مشروط
301
آيا تقابل بين اطلاق و اشتراط، كدام قسم از اقسام تقابل است؟
302
تعريف واجب مطلق و واجب مشروط
303
1- تعريف مشهور
304
2- تعريف صاحب فصول رحمه الله
305
آيا قيد در قضاياى تعليقيه، مربوط به هيئت است يا مربوط به مادّه؟
306
اختلاف ميان شيخ انصارى رحمه الله و مشهور
307
مرحله اوّل: مقام ثبوت
308
كلام محقّق عراقى رحمه الله
312
مرحله دوّم: مقام اثبات
319
راه اوّل براى اثبات وجود قرينه عقليه
320
بررسى راه اوّل
321
راه دوّم براى اثبات وجود قرينه عقليه
327
بررسى راه دوّم
329
راه سوّم براى اثبات قرينه عقليه
333
ظهور ثمره نزاع بين شيخ انصارى رحمه الله و مشهور
335
آيا واجب مشروط همان واجب معلّق است؟
335
كلام مرحوم محقّق عراقى
336
آيا حقيقت تكليف چيست؟
341
تحقيق در مسئله
341
تقسيم دوم: واجب منجّز و واجب معلّق
351
چه فايدهاى بر تقسيم واجب به معلّق و منجّز وجود دارد؟
352
فرق بين واجب معلّق و واجب مشروط
352
تحقيق در ارتباط با واجب معلّق
357
بررسى مواردى كه در آنها بهحسب ظاهر، مقدّمه قبل از ذى المقدّمه وجوب پيدا كرده است
381
رجوع به اصل بحث
381
راه حلّ سوّم
387
راه حلّ چهارم
389
شك در رجوع قيد به هيئت يا مادّه
391
1- نظريه مرحوم آخوند
396
2- نظريه شيخ انصارى رحمه الله
397
دليل اوّل
399
دليل دوّم شيخ انصارى رحمه الله
409
واجب نفسى و واجب غيرى
418
تعريف اوّل مرحوم آخوند
418
تعريف دوّم مرحوم آخوند
421
تحقيق در مورد واجب نفسى و واجب غيرى
425
دوران امر بين وجوب نفسى و وجوب غيرى
428
ثمره نفسيت و غيريت
428
بحث در مقام اوّل
429
اشكال بر كلام مرحوم آخوند
429
مناقشه شيخ انصارى رحمه الله نسبت به تمسك به أصالة الإطلاق
431
اشكالات كلام مرحوم نائينى
441
3- راه حضرت امام خمينى رحمه الله
447
بحث در مقام دوّم
449
كلام مرحوم نائينى
449
بحث اوّل: مسأله ثواب و عقاب در واجب نفسى و غيرى
458
تحقيق در مورد ثواب و عقاب و بررسى كلام مرحوم آخوند
460
اشكال در مورد طهارات سهگانه
470
حلّ اشكال عباديت طهارات سهگانه
475
راه حلّ اوّل
475
راه حلّ دوم
478
راه حلّ چهارم
485
عدم ورود اشكال بر راه چهارم
488
ثمره فقهى بحث در ارتباط با طهارات سهگانه
497
كلام محقّق اصفهانى رحمه الله در تأييد كلام مرحوم آخوند
502
كلام مرحوم آخوند
507
مطلب ششم: تبعيت وجوب مقدّمه از وجوب ذى المقدّمه در اطلاق و اشتراط
510
1- نظريه مشهور
510
2- نظريه صاحب معالم رحمه الله
511
اشكال مرحوم آخوند بر صاحب معالم رحمه الله
513
اشكال شيخ انصارى به صاحب معالم رحمه الله
514
ثمره فقهى ميان قول مشهور و قول مرحوم شيخ انصارى
530
مراد صاحب فصول رحمه الله از مقدّمه موصله چيست؟
535
مقام اوّل (مقام ثبوت)
537
تفسيرى ديگر از كلام صاحب فصول رحمه الله
545
1- تفسير محقق حائرى رحمه الله از كلام صاحب فصول رحمه الله
546
2- تفسير مرحوم محقق عراقى از كلام صاحب فصول رحمه الله
548
اشكال دوّم مرحوم آخوند بر صاحب فصول رحمه الله
555
پاسخ مرحوم آخوند از دليل صاحب فصول رحمه الله
558
جواب اوّل
558
جواب دوّم
559
ثمره بين قول مشهور و قول صاحب فصول رحمه الله
562
اشكال شيخ انصارى رحمه الله بر ترتّب ثمره مذكور
566
تحقيق پيرامون ثمره بين كلام مشهور و كلام صاحب فصول رحمه الله
569
مسأله اوّل: معناى نقيض چيست؟
569
مسأله دوّم: آيا وجوب شىء مستلزم حرمت نقيض آن است؟
570
بحث اول: ثمره فقهى بحث مقدّمه واجب چيست؟
577
مباحث مقدمه واجب
577
كلام مرحوم آخوند
578
بحث دوم: در مسأله مقدّمه واجب، آيا اصل عملى چه اقتضايى دارد؟
589
بحث سوم: آيا بين وجوب يك شىء و وجوب مقدّمه آن ملازمه وجود دارد؟
599
دليل اوّل
599
دليل دوّم براى اثبات ملازمه
604
دليل سوّم براى اثبات ملازمه
608
نظريه دوّم: انكار ملازمه
615
نظريه سوّم: تفصيل بين سبب و غير سبب
621
اشكالات دليل فوق
622
نظريه چهارم: تفصيل بين شرايط شرعيه و شرايط عقليه و عاديه
623
بررسى نظريه چهارم
624
اشكالات احتمال دوّم
625
نظريه مرحوم آخوند
631
بررسى كلام مرحوم آخوند
633
نظريه مرحوم محقّق حائرى
635
اشكال امام خمينى رحمه الله بر مرحوم حائرى
638
فهرست جلد پنج
جلد پنجم
19
مقدّمه اوّل: آيا مسأله ضدّ، يك مسأله اصولى است؟
19
مقدّمه دوّم: مسأله ضدّ، جزء مباحث الفاظ است يا جزء مباحث عقليّه؟
21
مقدّمه سوّم: عنوان بحث ضدّ
22
الف: بحث پيرامون «يقتضي»
22
ب: بحث پيرامون «ضدّ»
28
راه اوّل «مسأله مقدميّت»
29
آيا امر به شىء، مقتضى نهى از ضدّ است؟
29
مرحله اوّل: مقدّميّت عدم يكى از ضدّين براى وجود ضدّ ديگر
30
نظريه اوّل: عدم يكى از دو ضدّ، در تمام موارد، مقدّمه براى وجود ضدّ ديگر است
31
[كلام] مرحوم آخوند
31
اشكال بر مرحوم آخوند
32
كلام مرحوم قوچانى
33
[ترتيب بحث نزد مرحوم قوچانى]
34
الف: بحث در مورد متناقضين
34
ب: بحث در مورد متضادّين
35
اشكال امام خمينى رحمه الله بر مرحوم قوچانى
37
كلام حضرت امام خمينى رحمه الله در مورد متضادّين
40
كلام مرحوم محقّق اصفهانى
43
مرحله دوّم: ملازمه بين وجوب ذى المقدّمه و وجوب مقدّمه
47
مرحله سوّم: آيا امر به شىء مقتضى نهى از ضدّ عام است؟
48
نظريه اوّل: امر به شىء، عين نهى از ضدّ عام است
49
اقوال پيرامون مرحله سوّم
49
نظريه دوّم: امر به شىء متضمن نهى از ضدّ عامّ است
53
نظريه سوّم: امر به شىء مستلزم نهى از ضدّ عام است
54
تكميل بحث
58
مرحله اوّل: آيا ترك أحد الضدّين ملازم با وجود ضدّ ديگر است؟
62
بررسى دليل اتحاد حكم متلازمين
66
آيا هر واقعهاى داراى حكم است؟
69
ثمره بحث در ارتباط با مسأله اقتضاء
70
طريق اوّل: نماز به جاى ازاله، بنا بر هر دو قول- يعنى قول به اقتضاء و قول به عدم اقتضاء- صحيح است
71
اشكال بر ثمره مذكور
71
طريق دوّم براى انكار ثمره
76
جواب اول مرحوم آخوند
77
بررسى طريق دوم براى انكار ثمره
77
جواب سوّم از كلام شيخ بهايى رحمه الله
80
پاسخ مرحوم آخوند از قائلين به ترتّب
83
تحقيق پيرامون مسأله ترتب
85
1- شرط شرعى
86
آيا شرطى كه در ارتباط با واجب مهم مطرح است، شرط شرعى است يا عقلى؟
86
مقدّمه اوّل: آيا تكاليف الهى- اعم از اوامر و نواهى به طبايع و ماهيات تعلّق مىگيرد يا به افراد؟
87
مقدّمه دوّم: آيا معناى اطلاق چيست؟
87
مقدّمه سوّم: ما ابتدا بايد مثال معروف بحث ترتب را مورد بررسى قرار دهيم سپس از آن نتيجهگيرى كنيم.
91
2- شرط عقلى
93
مقدّمه اوّل: مراتب حكم
94
نظريه امام خمينى رحمه الله در ارتباط با حكم
97
مقدّمه دوّم: انحلال و عدم انحلال خطابات عامّه
99
نحوه شرطيت عقلى قدرت و علم نسبت به تكليف
102
دليل اوّل
105
ادلّه ديگر بر نفى شرطيت علم و قدرت نسبت به تكليف
105
دليل دوّم
106
دليل اوّل
107
ادلّه نفى شرطيت قدرت
107
دليل دوّم
108
رجوع به بحث ترتب
109
بررسى مسأله ترتّب بنا بر مبناى مشهور
115
1- بحث در مقام ثبوت
116
2- بحث در مقام اثبات
119
نتيجه بحث در مقام اثبات
123
كلام مرحوم نائينى در ارتباط با ترتب
125
بررسى كلام مرحوم نائينى
126
خلاصه بحث ضدّ
129
اشكال بر عنوان بحث
133
امر آمر با علم به انتفاء شرط آن
133
كلام مرحوم آخوند
135
تحقيق امام خمينى رحمه الله پيرامون امر آمر با علم به انتفاء شرط آن
138
احتمال اوّل: مقصود از طبايع، ماهيات و حقايق و مقصود از افراد، وجودات طبيعت باشد
139
آيا اوامر و نواهى به طبايع تعلّق مىگيرد يا به افراد؟
139
احتمال دوّم: محلّ نزاع اين باشد كه «آيا اوامر و نواهى به طبايع تعلّق مىگيرند يا به افراد؟»
141
احتمال سوّم: اين است كه نزاع را مبتنى بر مسألهاى لغوى بدانيم كه به تناسب در علم اصول مطرح شده است.
142
احتمال چهارم: مادّهاى كه متعلّق هيئت افعل است،
144
احتمال پنجم: مرحوم آخوند فرموده است
147
تحقيق پيرامون متعلّق احكام
151
تحقيقى پيرامون تحرير محلّ نزاع
151
خلاصه بحث
156
نسخ وجوب
157
بحث در مقام ثبوت
157
بحث در مقام اثبات
160
راه اوّل: بعضى گفتهاند: جمع بين دو دليل، اقتضاى بقاء جواز- بلكه بقاء رجحان، يعنى استحباب- مىكند،
160
راه دوّم: بعضى خواستهاند از راه استصحاب كلّى قسم ثالث، بقاء جواز را ثابت كنند.
163
نتيجه بحث نسخ وجوب و مقتضاى اصل در مسئله
164
واجب تخييرى
167
قول اوّل: واجب تخييرى، سنخى از واجب است كه در آن هر دو طرف واجب، متعلّق وجوب قرار گرفتهاند
167
قول دوّم: واقعيت واجب تخييرى تفاوتى با واجب تعيينى ندارد ولى متعلّق وجوب، در واجب تعيينى، براى ما معلوم است امّا در واجب تخييرى، براى ما معلوم نيست
168
قول سوّم: در واجب تخييرى هر دو طرفْ متعلّق وجوب واقع نشدهاند بلكه «أحد الشيئين لا على التعيين» به عنوان متعلّق وجوب مطرح است
168
قول پنجم: مرحوم آخوند در اين زمينه تفصيلى ذكر كرده
169
قول چهارم: واجب تخييرى، همان طرفى است كه مكلّف در مقام عمل اختيار مىكند.
169
بررسى كلام مرحوم آخوند
171
[قول ششم] اشكال در مورد واجب تخييرى
173
حلّ اشكال و تحقيق درباره واجب تخييرى
174
تخيير در مورد اقلّ و اكثر
177
قول مختار در مورد واجب تخييرى
177
تحقيق بحث
179
بررسى كلام قائلين به استحاله
180
1- بحث در مورد اقلّ و اكثر تدريجى
180
اشكال مرحوم بروجردى
181
اشكال مرحوم آخوند
181
مناقشه در كلام مرحوم آخوند و مرحوم بروجردى
183
2- بحث در مورد اقلّ و اكثر دفعى
184
واجب كفائى
189
حقيقت واجب كفائى چيست؟
191
احتمال اوّل: مكلّف در واجب كفائى، مجموع مكلّفين- من حيث المجموع- مىباشند،
191
احتمال دوّم: مكلّف در واجب كفائى، «واحد غير معين از مكلّفين» باشد
193
احتمال سوّم: مكلّف در واجب كفائى «واحد مردّد از مكلّفين» باشد.
194
احتمال چهارم: مرحوم نائينى معتقد است كه مكلّف در واجب كفائى، «صِرف الوجودِ مكلّف» است
195
تحقيق در مورد واجب كفائى
197
واجب موقّت و غير موقّت
205
اشكال در مورد واجب موسّع
207
اقسام واجب موقّت
207
اشكال در مورد واجب مضيّق
209
آيا قضاء تابع اداء است؟
211
استثنائى در كلام مرحوم آخوند
213
بررسى استثناى مرحوم آخوند
214
مقدمه: يكى از اركان استصحاب اين است كه در باب استصحاب بايد قضيه متيقنه و قضيه مشكوكه از جهت موضوع و محمول متّحد بوده
215
پس از بيان مقدّمه فوق مىگوييم
216
نتيجه بحث
220
مقصد دوّم: نواهى
221
آيا متعلّق نواهى امرى عدمى است يا وجودى؟
223
تحقيق در ارتباط با متعلّق نواهى
224
آيا مطلوب در نواهى «ترك فعل» است يا «كفّ نفس»؟
227
[كلام مرحوم آخوند]
227
بررسى كلام مرحوم آخوند
228
ملاك موافقت و مخالفت در باب اوامر و نواهى
237
1- راه حلّ مرحوم آخوند
238
2- راه حلّ مرحوم نائينى
240
3- راه حلّ مرحوم اصفهانى
242
4- راه حلّ مرحوم بروجردى
244
اجتماع امر و نهى
249
مقدمات بحث
250
مقدّمه اوّل: مراد از كلمه «واحد» در عنوان بحث چيست؟
250
بررسى كلام مرحوم آخوند
251
مقدّمه دوّم: فرق بين مسأله اجتماع امر و نهى و مسأله اين كه «آيا نهى متعلّق به عبادت، اقتضاى فساد دارد؟»
258
اشكال بر مرحوم آخوند
260
مقدّمه سوّم: آيا مسأله اجتماع امر و نهى، مسألهاى اصولى است؟
263
بررسى كلام مرحوم آخوند
265
مقدّمه چهارم آيا بحث اجتماع امر و نهى، بحثى لفظى است؟
269
مقدّمه پنجم آيا محلّ نزاع اختصاص به وجوب و حرمت نفسى و تعيينى و عينى دارد يا شامل وجوب و حرمت غيرى، تخييرى و كفائى هم مىشود؟
271
مقدّمه ششم آيا اخذ قيد «مندوحه» در محلّ نزاع لازم است؟
274
اشكال مرحوم آخوند بر قائلين به اعتبار قيد مندوحه
275
مقدّمه هفتم ارتباط مسأله «اجتماع امر و نهى» با مسأله «تعلق اوامر و نواهى به طبايع يا افراد»
279
نتيجه بحث
279
مقدّمه هشتم اعتبار وجود مناط امر و نهى در محلّ اجتماع
285
فرق باب تزاحم و باب تعارض از جهت حكم
285
فرق باب تزاحم و باب تعارض از جهت موضوع
286
بررسى كلام مرحوم آخوند در مقدّمه هشتم و نهم
287
مقدّمه نهم مرحوم آخوند در اين مقدّمه پيرامون مقام اثبات بحث مىكند
287
مقدّمه دهم ثمره نزاع در مسأله اجتماع امر و نهى
291
مقام اوّل: ثمره نزاع بنا بر قول به جواز اجتماع امر و نهى
291
كلام مرحوم نائينى
292
كلام مرحوم بروجردى
302
مقام دوّم: ثمره نزاع بنا بر قول به امتناع اجتماع امر و نهى
304
نظريه اوّل: تقديم جانب امر بر نهى
304
نظريه دوّم: تقديم جانب نهى بر جانب امر
305
اشكال امام خمينى رحمه الله بر مرحوم نائينى
315
مقدّمه يازدهم آيا نسبت بين دو عنوان محلّ بحث چيست؟
318
بررسى كلام مرحوم نائينى
327
اقوال در مسأله اجتماع امر و نهى
331
نظريه اول: جواز اجتماع امر و نهى
331
نتيجه مقدمات سهگانه
349
كلام مرحوم نائينى
352
قائلين به امتناع اجتماع امر و نهى نيز راههايى را پيمودهاند
356
نظريه دوّم: امتناع اجتماع امر و نهى
356
راه اول: لازمه قول به جواز اجتماع اين است كه صلاة در دار غصبى، هم مأمور به باشد و هم منهى عنه،
357
راه دوم: لازمه قول به جواز اجتماع اين است كه موجود خارجى واحد، كه- به قول شما قائلين به جواز- داراى تركيب اتحادى است، براى مولا هم محبوبيت و هم مبغوضيت داشته باشد.
357
راه سوم براى اثبات امتناع: ممكن است گفته شود: وجود امر، كاشف از مصلحت ملزمه در مأمور به
362
تضاد بين احكام تكليفيه
368
مطلب اول: تضاد چيست؟
369
احتمال اول: حكم عبارت از ارادهاى است كه داراى دو خصوصيت باشد
369
احتمال دوم: حكم، ارتباطى با اراده ندارد. بلكه حكم عبارت از بعث و زجر مولاست
371
ادله عدم وجود تضاد بين بعث و زجر
372
دليل اول
372
دليل دوم
375
دليل سوم
375
دليل چهارم
376
احتمال سوم
378
بررسى احتمال سوم
379
بررسى دليل فوق
381
[جواب مرحوم آخوند به اين دليل]
382
بررسى كلام مرحوم آخوند
384
اشكال بر مرحوم آخوند و صاحب فصول رحمه الله
385
اشكال امام خمينى رحمه الله بر كلام مرحوم آخوند
390
راه ديگر براى مناقشه در كلام مرحوم آخوند
391
تبصرهاى در ارتباط با عنوان محل نزاع
396
تذييل مسأله اجتماع امر و نهى
397
اگر كسى به سوء اختيار خودش- يعنى بدون اضطرار و اجبار از طرف كسى- وارد دار غصبى شد،
397
اقوال در مسئله
398
بررسى اقوال ششگانه
400
استفاده از كلام امام خمينى رحمه الله
402
شواهد ديگر بر عدم انحلال تكاليف عامّه
404
كلام مرحوم آخوند
411
تكميل بحث
411
بررسى كلام مرحوم آخوند
412
اشكال بر ابو هاشم و اتباعش
418
بررسى كلام مرحوم نائينى
422
آيا نهى از شىء مقتضى فساد آن است؟
424
دو نكته در ارتباط با عنوان محلّ نزاع
424
مقدّمات بحث
426
مقدّمه اوّل: فرق بين مسأله نهى متعلّق به عبادت و مسأله اجتماع امر و نهى
426
مقدّمه سوّم: آيا مسأله نهى متعلّق به عبادات يا معاملات، از مسائل لفظى علم اصول است يا از مسائل عقلى آن؟
428
مقدّمه دوم: آيا مسأله نهى متعلق به عبادات و معاملات، مسألهاى اصولى است؟
428
كلام مرحوم حائرى
429
در باب عبادات، ما يك نهى تنزيهى كه مستقيماً متعلّق به خود عبادت باشد نداريم.
431
مقدّمه چهارم: آيا عنوان «نهى» در محلّ بحث شامل نهى كراهتى هم مىشود؟
431
دليل دوّم
434
[در باب معاملات نمىتوان در مورد اقتضاى فساد نهى تنزيهى را بحث كرد]
434
مقدّمه پنجم: آيا نهى غيرى داخل در محلّ نزاع است؟
435
نظريه محقّق قمى رحمه الله
435
نظريه مرحوم آخوند
436
تحقيق در مسئله
437
آيا نهى تبعى هم داخل در محلّ نزاع است؟
438
مقدّمه ششم: آيا نهى مىتواند به عبادت تعلّق بگيرد؟
438
نكته
439
اشكال امام خمينى رحمه الله بر مرحوم آخوند
440
تحقيق بحث
442
مقدّمه هفتم: معناى «فساد» چيست؟
443
اشكال بر كلام امام خمينى رحمه الله
443
اشكال امام خمينى رحمه الله به مرحوم آخوند
446
آيا صحّت و فساد داراى واقعيت مىباشند؟
450
بررسى كلام مرحوم آخوند
451
آيا صحّت و فساد به عنوان مجعول شرعى هستند؟
453
بررسى كلام مرحوم آخوند
455
مقام اوّل: بحث در مسأله اصولى
463
مقدّمه هشتم: اصل عملى در مسأله «آيا نهى دلالت بر فساد مىكند؟»
463
1- جهت لفظى: آيا نهى، ظهور در فساد منهى عنه دارد يا نه؟
464
2- جهت عقلى: آيا در باب عبادات و معاملات، بين حرمت و فساد ملازمه عقليّه وجود دارد؟
466
كلام مرحوم آخوند
466
كلام امام خمينى رحمه الله
467
مقام دوّم: بحث در مسأله فقهى
471
جهت اوّل (معاملات)
471
جهت دوّم (عبادات)
473
مقدّمه نهم: اقسام نهى متعلّق به عبادت
475
آيا نهى مقتضى فساد منهى عنه است؟
479
مقام اوّل: بحث عبادات
480
[بحث در مقام ثبوت]
486
مقام دوّم: بحث معاملات
486
كلام شيخ انصارى رحمه الله
491
نكته
494
بحث در مقام اثبات
497
كلام شيخ انصارى رحمه الله براى اثبات ملازمه شرعى بين حرمت و فساد
498
كلام مرحوم آخوند
501
تحقيق بحث
501
مقام اوّل: معناى روايت
502
مقام دوّم: بحث در مورد ملازمه شرعى و عدم آن
506
كلام ابو حنيفه و شيبانى
506
بررسى كلام ابو حنيفه در مورد معاملات
507
كلام مرحوم اصفهانى
508
بررسى كلام مرحوم اصفهانى
509
بررسى كلام ابو حنيفه در باب عبادات
510
فهرست جلد شش
جلد ششم
17
مقدّمه اوّل: مراد از مفهوم چيست؟
17
مقدّمه دوّم: آيا مفهوميت از صفات مدلول است يا از صفات دلالت؟
19
[كلام مرحوم آخوند]
19
مقدّمه سوّم: آيا نزاع در باب مفهوم، صغروى است يا كبروى؟
23
بحث اوّل: مفهوم شرط
27
طريق اوّل (طريق قدماء)
28
نظر قائلين به ثبوت مفهوم
28
راه اوّل (تبادر)
34
طريق دوّم (طريق متأخّرين)
34
راه دوّم (انصراف)
37
راه سوّم (اطلاق ادات شرط و جريان مقدّمات حكمت در مورد آن)
38
راه چهارم (اطلاق شرط و جريان مقدّمات حكمت در مورد آن)
41
راه پنجم (اطلاق شرط و جريان مقدّمات حكمت در مورد آن به بيان ديگر)
44
راه ششم (اطلاق جزاء و جريان مقدّمات حكمت در مورد آن)
47
كلام مرحوم عراقى در ارتباط با مفهوم جمله شرطيه
51
تنبيهات بحث مفهوم شرط
53
تنبيه اوّل: آيا مراد از انتفاء حكم در مفهوم، انتفاء شخص حكم است يا انتفاء نوع حكم؟
53
اشكال
55
1- پاسخ مرحوم آخوند
57
2- پاسخ مرحوم شيخ انصارى
58
3- پاسخ حضرت امام خمينى رحمه الله
60
تنبيه دوّم: تعدّد شرط و وحدت جزاء
63
اقوال در مورد تداخل و عدم تداخل
78
نظريه أوّل: قول به عدم تداخل
78
فرض مسئله در جايى كه يك قضيّه شرطيه داشته باشيم
104
نظريه دوّم و سوّم: قول به تداخل و قول به تفصيل
107
بحث دوّم: مفهوم وصف
113
اقوال در مفهوم وصف
117
مسأله اوّل: آيا غايت، داخل در مغيّاست يا خارج از آن است؟
121
بحث سوّم: مفهوم غايت
121
مسأله دوّم: آيا قضيّه مشتمل بر غايت، داراى مفهوم است؟
123
نظريه مرحوم آخوند
123
كلام مرحوم حائرى
124
تحقيق در ارتباط با مفهوم غايت
128
بحث چهارم: مفهوم استثناء
129
تحقيق در ارتباط با مفهوم استثناء
133
مقصد چهارم: عام و خاص
135
كلام مرحوم آخوند
137
تعريف عامّ
137
اشكال اوّل
138
اشكالات مرحوم مشكينى بر مرحوم آخوند
138
اشكال دوّم
140
خصوصيات عامّ
143
راههاى اثبات عموم
149
اقسام عام و مطلق
155
1- بحث پيرامون تقسيمى كه براى عام مطرح شده است
155
جهت اوّل: مقصود از عام استغراقى و عام مجموعى و عام بدلى چيست؟
156
جهت دوّم: آيا اين انقسام، با توجه به تعلّق حكم به اين عموم است، يا مربوط به مرحله موضوع است؟
158
تحقيق در مسئله
158
2- بحث پيرامون تقسيمى كه براى مطلق مطرح شده است
161
مقدّمه بحث
169
آيا هر عمومى نيازمند به اطلاق است؟
169
اشكال
170
1- جواب مرحوم حائرى
171
2- جواب امام خمينى رحمه الله
174
الفاظ عموم
179
1- نكره در سياق نفى
179
كلام مرحوم آخوند
180
2- محلّا به «ال»
185
تحقيق بحث در ارتباط با محلّى به «ال»
185
1- مفرد محلّى به «ال»
186
2- جمع محلّى به «ال»
188
آيا جمع محلّى به «ال» بر كدام يك از اقسام عموم دلالت دارد؟
189
شك در عروض تخصيص زايد، بر عام
193
تحقيق در مسئله
194
ماهيت مجاز چيست؟
194
آيا تخصيص عام، مستلزم مجازيت در عام است؟
201
نظريه صاحب كتاب «وقاية الأذهان»
201
نظريّه مرحوم آخوند
202
اشكال محقّق نائينى رحمه الله به مرحوم آخوند
209
نظريه مرحوم نائينى
210
مقام اوّل: شبهه مفهوميّه
217
اجمال مخصِّص
217
صورت اوّل: دوران بين اقلّ و اكثر با اتصال مخصِّص
218
صورت دوّم: دوران بين اقلّ و اكثر با انفصال مخصّص
221
كلام مرحوم محقق حائرى
224
صورت سوّم: دوران بين متباينين با اتّصال مخصِّص
227
صورت چهارم: دوران بين متباينين با انفصال مخصّص
228
تحقيق در مسئله
231
مقام دوّم: شبهه مصداقيّه
234
صورت اوّل: شبهه مصداقيه در مورد مخصّص متّصل
235
نظريه اوّل (جواز تمسك به عام)
237
صورت دوّم: شبهه مصداقيّه در مورد مخصّص منفصل
237
راه دوّم: مرحوم محقّق عراقى
244
نظريه دوّم (عدم جواز تمسك به عام)
244
راه سوّم: مرحوم محقّق نائينى
248
نظريه مرحوم آخوند
250
بحث دوّم: مخصّص منفصل لبّى
250
نظريه مرحوم نائينى
254
تنبيه اوّل: شبهه مصداقيّه در مورد عموم و خصوص من وجه
261
تنبيهات شبهه مصداقيّه مخصّص
261
احتمال اوّل: دخول در مسأله اجتماع امر و نهى
262
احتمال دوّم: دخول در متعارضين
266
احتمال سوّم: دخول در متزاحمين
268
تنبيه دوّم: احراز مصداق با اصل عملى در شبهات مصداقيه
269
1- نظريه مرحوم آخوند
271
در اين مسئله تقريباً سه نظريّه وجود دارد
271
2- نظريه محقق عراقى رحمه الله
276
3- نظريّه حضرت امام خمينى رحمه الله
279
1- بررسى كلام مرحوم عراقى
280
بررسى اقوال در مسئله
280
2- بررسى كلام مرحوم آخوند
282
تحقيق در مسئله و بحثى پيرامون استصحاب عدم ازلى
282
بحث پيرامون قضايا
283
بحث اوّل: بررسى نسبت در قضاياى حمليّه موجبه
284
بحث دوّم: بررسى نسبت در قضاياى حمليه سالبه
291
بحث سوّم: بررسى نسبت در قضاياى معدوله
291
رجوع به اصل بحث
296
تنبيه سوّم: تمسك به اصالة العموم در غير مورد شكّ در تخصيص
304
[كلام بعضى از فقهاء]
304
تحقيق در مسئله
308
جمع بين ادلّه
312
تنبيه چهارم: دوران امر بين تخصيص و تخصّص
315
ثمره بحث: بعضى از فقهاء گفتهاند: در اينجا به اصالة العموم در «أكرم العلماء» تمسك كرده
315
بررسى نظريه بعض فقهاء
317
آيا در ما نحن فيه موردى براى جريان اصالة العموم وجود دارد؟
320
فحص از مخصِّص
323
تحقيق در مسئله
327
تذييل بحث
332
[كلام مرحوم آخوند]
332
مطلب دوّم
336
كلام مرحوم آخوند
349
خطابات شفاهى
349
كلام بعضى از حنابله
353
تحقيق در ارتباط با عنوان محلّ نزاع
355
اقسام قضايا
357
رجوع به اصل بحث
362
تحقيق در مسئله
366
كلام مرحوم آخوند
371
ثمره بحث خطابات شفاهى
371
كلام مرحوم نائينى
372
ثمره دوّم
373
حاضرين در جلسه خطاب داراى خصوصيتى بودهاند كه آن خصوصيت در معدومين وجود ندارد و ما شك داريم كه آيا اين خصوصيت در ثبوت حكم دخالت دارد يا نه؟
373
كلام مرحوم آخوند
375
تعقّب عامّ به ضميرى كه به بعض افراد عام برمىگردد
377
صورت اوّل: استفاده رجوع ضمير به بعض افراد عامّ، از قرينه منفصله
381
صورت دوّم: استفاده رجوع ضمير به بعض افراد عامّ، از طريق عقل
386
تخصيص عام با مفهوم
389
بحث اوّل: تخصيص عامّ با مفهوم موافق
389
تفاوت اساسى مفهوم موافق با مفهوم مخالف
391
معناى مفهوم موافق
392
كلام مرحوم نائينى
397
بحث دوّم: تخصيص عامّ با مفهوم مخالف
402
استثناى واقع بعد از جمل متعدّده
411
مقدّمه بحث
411
كلام قائل به استحاله
412
بحث در مقام ثبوت
412
بحث در مقام اثبات
417
كلام مرحوم نائينى
417
تحقيق در مسأله استثناء بعد از جمل متعدّد
419
تخصيص عمومات كتاب با خبر واحد
431
نظريّه اوّل: تخصيص كتاب با خبر واحد جايز است
432
نظريه دوّم: تخصيص كتاب با خبر واحد جايز نيست
433
دوران بين نسخ و تخصيص
447
صورت دوّم خاصّ، بعد از عامّ ولى قبل از فرا رسيدن وقت عمل به عام وارد شده باشد
448
صورت اوّل: خاص مقارن با عام وارد شده باشد
448
نظريه اوّل
449
مرحوم نائينى در اينجا قائل به تفصيل شده مىفرمايد
451
نظريه دوّم
451
بررسى كلام مرحوم نائينى
453
صورت سوّم: خاصّ، بعد از فرا رسيدن وقت عمل به عامّ وارد شده باشد
455
اشكال مهمّ
456
راه حلّ مرحوم آخوند
457
رجوع به اصل بحث
462
صورت چهارم: خاصّ، قبل از عامّ و عامّ، قبل از حضور وقت عمل به خاصّ وارد شده باشد
468
صورت پنجم خاصّ، قبل از عامّ و عامّ، بعد از حضور وقت عمل به خاصّ وارد شده باشد
469
تحقيق در مسئله
474
مقصد پنجم: مطلق و مقيّد
479
تعريف مطلق
479
مقصود از تعريف
481
اشكالات تعريف مطلق
481
تعريف صحيح براى مطلق
486
آيا اطلاق و تقييد، فقط در ارتباط با حكم است؟
488
مصاديق مطلق
489
1- اسم جنس
489
كلام مرحوم محقّق اصفهانى
491
تقسيمات ماهيت
493
كلام حضرت امام خمينى رحمه الله
494
2- علم جنس
497
كلام مرحوم آخوند
498
اشكال مرحوم آخوند بر ادباء
498
كلام مرحوم حائرى
500
كلام حضرت امام خمينى رحمه الله
504
3- مفرد معرّف به «ال»
507
4- جمع محلّى به «ال»
511
5- نكره
514
اشكال بر كلام مرحوم آخوند
514
كدام يك از الفاظ مطرح شده تحت عنوان «مطلق» هستند؟
517
[كلام مرحوم آخوند]
517
مقدّمات حكمت
527
جهت اوّل: مقصود از «مراد مولا»، مراد جدّى است يا مراد استعمالى؟
527
جهت دوّم: آيا مقدّميت اين مقدّمه مورد قبول است؟
529
كلام مرحوم حائرى
529
جهت اوّل: آيا مقصود از «قرينه بر تقييد» چيست؟
532
جهت دوّم: آيا «عدم وجود قرينه بر تقييد» مقدّميت دارد يا نه؟
533
مقدّمه سوّم: قدر متيقّن در مقام تخاطب وجود نداشته باشد.
535
جهت اوّل: مقصود از «قدر متيقّن در مقام تخاطب» چيست؟
535
جهت دوّم: آيا «عدم وجود قدر متيقّن در مقام تخاطب» مقدميّت دارد؟
536
1- كلام مرحوم آخوند
540
از چه راهى مىتوان احراز كرد كه مولا در مقام بيان است؟
540
2- كلام امام خمينى رحمه الله
543
مقام اوّل: معناى انصراف چيست؟
545
انصراف
545
مقام دوّم و سوّم: مراتب انصراف كدامند؟ و كدام يك از آنها مانع از اطلاق است؟
546
جمع بين مطلق و مقيّد متنافى
549
راههاى احراز وحدت حكم كدامند؟
550
فروض بحث مطلق و مقيّد متنافى
552
الف: مطلق و مقيّدى كه در نفى و اثبات با هم تخالف داشته باشند
552
تحقيق در مسئله
561
تذييل بحث مطلق و مقيّد
566
مجمل و مبيّن
567